De U.S. Navy heeft Boeing Co. gekozen als leverancier van het nog geheime F/A-XX stealth-jager, waarmee het bedrijf Northrop Grumman Corp. versloeg in een felbegeerde aanbesteding. De moeite, die door het Pentagon werd aangekondigd, markeert een cruciale stap in de vervanging van de huidige F/A-18 Hornet vloot.
Het contract wordt gewaardeerd op meer dan 20 miljard dollar. Direct na de bekendmaking stegen Boeing-aandelen met circa 2,5 %, terwijl de beurskoers van Northrop Grumman met zo’n 4 % daalde. Naast de financiële dimensie is dit de tweede grote jager-overwinning van Boeing dit jaar, nadat het in maart Lockheed Martin Corp. had verslagen voor het F-47 stealth-programma van de Air Force – een toekenning die destijds door president Donald Trump vanuit het Oval Office werd aangekondigd.
Boeing krijgt Navy-contract voor het F/A-XX stealthjager
Waarde, beursreactie en eerdere overwinningen
Het F/A-XX project blijft grotendeels onder de zeepkist van de media, maar de officiële cijfers bevestigen een initiële investering van meer dan 20 miljard dollar. De marktziet dit als een bevestiging van Boeing’s toenemende dominantie in de Amerikaanse defensie-industrie. In combinatie met het eerdere F-47-contract positioneert Boeing zich als één van de weinige bedrijven die zowel de lucht- als maritieme jagerportefeuilles van de VS beheert.
Politieke achtergrond en industriële spanningen
De goedkeuring van het project ging niet zonder weerstand. Defensieminister Pete Hegseth en onderminister Steve Feinberg spraken hun zorgen uit over de capaciteit van de Amerikaanse defensie-industries om twee parallelle jagerprogramma’s – F/A-XX en F-47 – gelijktijdig uit te voeren. Het Congres draaide zich echter om de argumenten van het Pentagon en stemde toe om honderden miljoenen dollars vrij te maken, waardoor de programmeurs het benodigde budget ontvingen.
Uitvoeringsrisico’s en toekomstige plannen
Analist Richard Aboulafia benadrukte dat, hoewel Northrop Grumman nu nog bezig is met de B-21 stealth-bom en de Sentinel-ICBM Boeing’s opeenvolgende successen hem “tot meester van het nieuwe universum” in de ontwikkeling van geavanceerde jachtvliegtuigen maken. Tegelijkertijd waarschuwde voormalig Congressional Research Service-analist J.J. Gertler dat het tekort aan ervaren ingenieurs, technici en productiemedewerkers – met name rond de St. Louis-faciliteit – het grootste operationele risico vormt voor het gelijktijdig uitvoeren van beide programma’s.
De marine hield bewust details over productie-aantallen en tijdschema’s terug, met het argument dat dergelijke informatie cruciaal is voor operationele veiligheid en technologische verrassingsfactor. Wel werd verklaard dat het F/A-XX in de carrier-air-wing zal worden geïntegreerd naast de F-35C en dat vanaf de jaren 2030 de huidige F/A-18E/F Super Hornet en EA-18G Growler geleidelijk zullen worden uitgefaseerd.
De contracttoekenning komt bovendien op een moment dat Boeing haar ruimte-activiteiten ziet groeien: NASA heeft recentelijk de inzet van de Starliner-capsule voor meerdere bemande missies naar het ISS aangekondigd. Tegelijkertijd werkt Boeing nog aan een software-kwestie rond de 737 Max-lijn, waardoor toezichthouders de mogelijke impact op leveringen nauwlettend volgen.
