Naar inhoud
21 november 2026

Jetten’s kabinet: Buma’s hulp en de nasleep van het belastingplan

Na vier dagen vol crisis over het belastingplan zoekt Jetten’s minderheidskabinet steun in een bemiddelingsrol van raadsvorstand Buma.

Jetten’s kabinet: Buma’s hulp en de nasleep van het belastingplan

Het minderheidskabinet van premier Jetten hing recentelijk aan een zijden draadje. Na een chaotische stemming rond het belastingplan, waarin twee coalitiepartijen D66 en CDA via linkse steun een wijziging doorbrachten, verloor de VVD haar vertrouwen. De druk leidde tot een gespannen periode waarin de drie coalitiepartijen (VVD, CDA en D66) vier dagen achter gesloten deuren onderhielden op De Zwaluwenberg in Hilversum en later in het Catshuis. Op een maandag om 08:50 werd toenemenselijk gemeld dat het vertrouwen hersteld was, maar men vroeg zich af of dit niet te snel ging.

Vierdaagse onderhandeling en de terugkeer naar stabiliteit

De onderhandeling, die vier dagen duurde, eindigde met een witte rook signaal en de publieke verklaring van Jetten, VVD-leider Yesilgöz en CDA-leider Van den Brink dat er weer samenwerking is. Toch bleef het kabinet onder vuur. VVD-leider Yesilgöz had eerder het kabinet bestempeld als een “mislukt experiment” en benadrukte de noodzaak om zonder “kip zonder kop” door te gaan. Premier Jetten reageerde met de woorden “Nederland niet zit te wachten op Haagse gedoe“, en wees erop dat de lessen uit de crisis nog moeten worden getrokken.

Rol van Sybrand Buma, vice-president van de Raad van State

Om toekomstige blokades te vermijden, schakelde Jetten de vice-president van de Raad van State, Sybrand Buma, in. Buma kreeg de taak om “mogelijke vormen schetsen” te leveren voor een betere samenwerking rond financiële besluitvormingsmomenten. Het kabinet verwacht een “klip-en-klaar” brief waarin de voorgestelde mechanismen worden uitgelegd. Jetten benadrukte dat Buma geen beslissingen neemt over welke partijen het kabinet moet benaderen; het blijft een keuze van de coalitie zelf.

Deze tussenkomst veroorzaakt nieuwe discussies. Pro-leider Klaver uitte “grote zorgen” over het feit dat Buma, die ook onafhankelijk advies geeft aan de Raad van State, nu een mediërende rol krijgt. Hij betoogde dat een formeel verzoek om advies volstaat. Ook CDA-leider Bontenbal en SGP-leider Stoffer benadrukten de noodzaak van een “sensitieve houding” bij het betrekken van extra partijen, zonder de onafhankelijkheid van de Raad in gevaar te brengen.

Politieke reacties en vooruitzichten

De oppositie, waaronder de PVV-leider Wilders, heeft een motie van wantrouwen ingediend. De stemming hierover volgt donderdag. In het debat werd Vieira-minister Eelco Heinen gevraagd om de appjes met Denk te delen; hij weigerde dit te doen, met het argument dat vertrouwelijkheid cruciaal is voor het parlementair proces.

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans, die de chaos van de afgelopen weken samenvatte, waarschuwde tegen toekomstige “chaos” en riep op tot een “stevig financieel fundament”. Hij steunde de ideeën van Buma om meerjarige akkoorden te overwegen, vergelijkbaar met defensie-samenwerking in Denemarken.

Ondernemersorganisatie VNO-NCW verwelkomde de stabiliteit die de hervormde samenwerking biedt. Voorzitter Coen van Oostrom noemde het “glas half vol” dankzij een nieuw ondersteuningspakket voor kleine ondernemers.

De komende weken zullen bepalen of de door Buma geïnitieerde processen concrete veranderingen opleveren of dat de coalitie, ondanks de recente reis naar de Zwaluwenberg, blijft balanceren tussen linker en rechter prioriteiten. Het parlementaire spel blijft intens, met de nadruk op het vinden van een duurzame oplossing voor de financiële besluitvorming zonder de “rolvervaging” die sommigen vrezen.

Bram Smit
Auteur

Bram Smit

Bram Smit volgt politiek Den Haag sinds twee verkiezingen. Schrijft over wetstrajecten, coalitiebesprekingen en EU-dossiers met technische precisie.