Op een bewolkte donderdag in de hoogste rechtbank van Hongkong kondigde rechter William Tam een nieuwe veroordeling aan: Joshua Wong moet een bijkomende tien jaar onder de nationale veiligheidswet uitzitten. De voormalige tieneractivist, die sinds 2014 als symbool van de lokale democratiebeweging fungeerde, zou oorspronkelijk in januari vrijgekomen zijn. Terwijl hij al een straf voor subversie uitzat, werd hij opnieuw aangeklaagd wegens vermeende samenwerking met buitenlandse machten.
Het tweede veroordelingsproces
Rechter Tam beschouwde de handelingen van Wong in 2020 als een ernstig delict. Tijdens een periode van een aantal maanden had Wong naar verluidt opgeroepen tot internationale sancties tegen zowel Hongkongse als Chinese overheidsfunctionarissen. Onder de nationale veiligheidswet wordt voor dergelijk vergrijpen een straf opgelegd die kan variëren van tien jaar tot levenslange opsluiting. Een door de beklaagde gemaakte schuldbekentenis leverde een matiging op, maar resulteerde niet in een afwijzing van de hoofdklacht.
De rechter noemde eerdere ontmoetingen van Wong met buitenlandse politici – waaronder de Amerikaanse Nancy Pelosi en de senator Marco Rubio – als “relevante achtergrondinformatie”. Deze ontmoetingen vonden plaats voordat de nationale veiligheidswet van kracht werd en werden door de magistraat niet als strafbaar feit beschouwd, maar wel als context voor de aantijging van buitenlandse samenzwering.
De bredere impact van de nationale veiligheidswet
De uitspraak past in een patroon dat door de historicus Jeffrey Wasserstrom als een systematische ondermijning van de protestbeweging wordt bestempeld. Sinds de invoering van de wet in 2020, na de massale burgerprotesten van 2019, zijn meer dan vierhonderd personen gearresteerd. De autoriteiten benadrukken dat deze maatregelen de “orde” herstellen, terwijl critici wijzen op een geleidelijke afsluiting van de vrijheden die Hongkong in 1997 van de Britse kroon naar China heeft overgedragen.
Een ander prominent geval is de veroordeling van de mediamagnaat Jimmy Lai, die eerder in het jaar een straf van twintig jaar kreeg voor vergelijkbare beschuldigingen van buitenlandse samenzwering. Deze reeks vonnissen wordt door observatoren gezien als een poging om een heel hoofdstuk van de Hongkongse geschiedenis – van de “Umbrella-beweging” in 2014 tot de protesten van 2019 – juridisch te laten vervagen.
Culturele nasleep: de ondergang van onafhankelijke boekhandels
Naast de juridische onderdrukking heeft de nationale veiligheidswet ook een impact op het culturele leven. In 2027 kondigde de onafhankelijke boekhandel Elmbook, opgericht in 1997, haar sluiting aan. In een sombere mededeling schreef het bedrijf dat “de weg die voor ons ligt, in mist gehuld” is. De sluiting vindt plaats in april 2027 en maakt deel uit van een bredere campagne tegen boekhandels die als verzamelplaatsen voor dissidente meningen dienen.
De regering van Beijing heeft steeds minder tolerantie voor media-independentie, academische vrijheid en NGO-activiteiten. Terwijl de internationale gemeenschap waarschuwt voor een “geduldige strategie” die de mond van kritische stemmen wil sluiten zonder dramatische beelden, blijft Hongkong voor zakenpartners aantrekkelijk. Dit evenwicht tussen hardhandig juridisch optreden en behoud van een economische hub wordt door de autoriteiten zorgvuldig gemanaged.
Na zijn eerdere veroordeling in november 2024 sprak Wong in de rechtszaal de woorden “I love Hong Kong”. Zijn uitspraak vormt een krachtige, maar tragische herinnering aan een generatie die vecht voor meer zelfbeschikking. De ten nieuwe gevangenisstraf van tien jaar onder de nationale veiligheidswet maakt hem de eerste activist die twee keer onder deze wet wordt veroordeeld, een feit dat historici beschouwen als een symbolische afsluiting van een bewogen tijdperk.
