De Europese Centrale Bank (ECB) heeft besloten om de rente te verhogen naar 2,25 procent. Dit is de eerste verhoging sinds september 2026 en komt als reactie op de stijgende inflatie in de eurozone. De beslissing heeft gevolgen voor iedereen, van spaarders tot huiseigenaren en bedrijven.
De inflatie in de eurozone is gestegen naar 3,2 procent, wat de ECB te hoog vindt. De centrale bank streeft naar een inflatie van onder, maar dicht bij 2 procent per jaar. Door de rente te verhogen, hoopt de ECB de economie te temperen en de prijsstijgingen te beteugelen.
Wie neemt de beslissing over de rente?
De beslissing over de rente in de eurozone wordt genomen door de ECB in Frankfurt. Het bestuur van de ECB bestaat uit de voorzitters van de centrale banken van de 21 eurolanden en de directie van de ECB. Voorzitter van de ECB is Christine Lagarde. De Nederlandse vertegenwoordigers zijn Olaf Sleijpen en Frank Elderson.
Het bestuur van de ECB vergadert tweemaal per maand en neemt elke zes tot zeven weken een rentebesluit. De laatste keer dat de rente werd verlaagd, was in juni 2026. De laatste verhoging vond plaats in september 2026.
Gevolgen voor huiseigenaren en hypotheeknemers
Voor huiseigenaren kan een rentestijging grote gevolgen hebben. De meeste mensen hebben hun hypotheekrente voor vijf of tien jaar vastgelegd. Als deze periode afloopt en de rente is gestegen, kunnen de maandelijkse lasten flink toenemen. Dit kan honderden euro’s per maand schelen.
Voor mensen die op zoek zijn naar hun eerste koopwoning, kan een rentestijging betekenen dat ze hun wensen moeten verlagen of zelfs van kopen afzien. Een hogere hypotheekrente dempt de vraag naar koophuizen en kan de stijging van de huizenprijzen remmen.
Hoe werkt de hypotheekrente?
De rente die de ECB bepaalt, geldt voor leningen die commerciële banken met haar afsluiten. Deze banken baseren de rente die ze van hun klanten vragen op de lagere rente die ze zelf aan de ECB betalen. De hoogte van de spaarrente wordt bepaald door de rente die de banken krijgen op het geld dat ze bij de ECB hebben gestald.
Commerciële banken concurreren met elkaar, wat resulteert in kleine verschillen in de hypotheekrente en spaarrente die ze aanbieden. Marktbewaker ACM noemde te weinig concurrentie als belangrijke oorzaak van de lage spaarrentes in Nederland.
Gevolgen voor spaarders
Bij een rentestijging wordt sparen aantrekkelijker, omdat je meer rente ontvangt van de bank. Doorgaans is de spaarrente echter zo laag dat deze de waardedaling van spaargeld door inflatie niet compenseert.
Omdat sparen aantrekkelijker wordt en lenen duurder, zullen mensen minder geld uitgeven aan extra’s zoals vakanties, etentjes of nieuwe spullen. Dit remt de economie af.
Gevolgen voor bedrijven
Voor bedrijven wordt geld lenen duurder als de rente stijgt. Dit maakt investeringen in machines en andere bedrijfsmiddelen minder aantrekkelijk. Als bedrijven massaal pas op de plaats maken, remt dit de economie af en daalt de inflatie.
De ECB streeft naar een inflatie van onder, maar dicht bij 2 procent per jaar. Dit zorgt voor stabiele prijzen en een stabiele koopkracht van de euro.
Gevolgen voor de staatsschuld
De overheid leent geld voor uitgaven aan onderwijs, defensie, politie en sociale uitkeringen. Als de rente stijgt, moet de overheid meer betalen voor deze leningen. Dit betekent dat er minder geld beschikbaar is voor andere uitgaven.
De minister van financiën, Eelco Heinen, ziet de hogere rente als slecht nieuws. Het Rijk geeft immers meer uit dan er binnenkomt, waardoor er elk jaar geld geleend moet worden. Een hogere rente betekent dat er meer geld nodig is om deze leningen af te betalen.
