Op Prinsjesdag werden de nieuwe rijksbegrotingen gepresenteerd, waarbij de regering een stevige groene transitie aankondigde. Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) reageerde meteen en benadrukte dat de drie noordelijke provincies – Groningen, Friesland en Drenthe – precies die impuls nodig hebben om zich te ontwikkelen tot motor van een duurzame economie.
De regio beschikt over een sterk geconcentreerde basis van duurzame energie van wind op zee tot biogas in de Veluwe, en heeft een groeiende groene chemie-sector. Daarnaast leveren life sciences, gezondheidszorg en circulaire bedrijfsmodellen een unieke meerwaarde. SNN stelt dat deze kwaliteiten perfect aansluiten bij de nationale ambitie om de economie toekomstbestendig te maken.
Infrastructuurkloof: Lelylijn en Nedersaksenlijn blijven hangen
Ondanks de lofbetuigingen voor de visie, ontbreken er concrete geldmiddelen voor de belangrijkste spoorprojecten. De Lelylijn een nieuwe stafeldienst tussen Leeuwarden en Groningen, en de Nedersaksenlijn die de noordelijke provincies verbindt met de economische kern van Duitsland, blijven op papier staan. Het SNN stelt dat zonder deze verbindingsstukken de regio haar logistieke potentieel niet kan benutten, waardoor zowel bedrijven als talenten zoekenden blijven.
De huidige spoorinfrastructuur vertoont bovendien tekenen van veroudering. Het achterhalen van een snelle, betrouwbare verbinding wordt door de partners gezien als een cruciale stap om de nationale ruimtelijke en economische puzzel op te lossen.
Arbeidsmarkt en woonuitdagingen in Noord-Holland: cijfers uit tien jaar
In de naburige provincie Noord-Holland zijn de afgelopen tien jaar opvallende trends waarneembaar. Het aantal werkenden steeg van 1,43 miljoen naar 1,67 miljoen, terwijl de werkloosheid daalde van 7,6 % naar 4,1 %. Tegelijkertijd nam het aanbod van vacatures van circa 27 000 naar meer dan 72 000 toe, wat de concurrentie om talenten vergroot. Voor werkgevers betekent dit een toenemende druk om specialistische vaardigheden te vinden.
De andere kant van de medaille is de woningmarkt. Het gemiddelde koophuis kost nu €570.000, tegenover €274.000 in 2015. Huurprijzen zijn eveneens gestegen, en de wachtlijsten voor sociale huur blijven lang. Hoewel er in 2025 14.000 nieuwbouwhuizen werden gerealiseerd – een stijging ten opzichte van 10.200 in 2015 – duurt de bouw gemiddeld 26 maanden, waardoor de krapte hardnekkig blijft.
Jong talent en plantentechnologie: project Toekomst Zaaien
Terwijl de infrastructuur wacht op investeringen, zetten bedrijven in Noord-Nederland Noord een andere draad in. Het project Toekomst Zaaien een samenwerking tussen Vonk, Seed Valley en Talland College, biedt jongeren een unieke introductie tot plantveredeling en zaadtechnologie. Over een periode van 3,5 jaar krijgen deelnemers hands-on ervaring in laboratoria, leren ze data-analyse toepassen en krijgen ze inzicht in de internationale handel van nieuwe rassen.
Delia Bakker, programmamanager van Seed Valley, legt uit dat vroegtijdig contact met de sector het gat tussen onderwijs en arbeidsmarkt verkleint. Het initiatief sluit naadloos aan bij de eerder genoemde Talentstrategie van de regering, die gericht is op het aantrekken en behouden van specialistisch personeel in energie- en technologische sectoren.
Voor beginnende professionals biedt het programma een netwerk van gelijkgestemde starters en een kennismaking met het bredere bedrijfsnetwerk van Seed Valley. Het doel is niet alleen om nieuw talent te werven, maar ook om deze talenten aan de noordelijke regio te binden – een essentiële stap voor een sector die wereldwijd opereert, maar sterk geworteld is in de lokale economie.
