Volgens de nieuwste prognose van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) zal huidkanker in 2045 de meest voorkomende maligniteit zijn, zowel bij mannen als bij vrouwen. Op dat moment worden jaarlijks bijna 170.000 nieuwe kankerdiagnoses gesteld, een jump van de huidige 136.000. De verwachting is dat hiermee prostaatkanker (mannen) en borstkanker (vrouwen) worden ingehaald.
De cijfers tot 2045: een groeiende last
De projectie omvat niet alleen incidentie, maar ook mortaliteit. Het aantal mensen dat per jaar zal overlijden aan kanker stijgt naar ongeveer 57.000 tegenover de huidige 46.000. Voor mannen blijft prostaatkanker de voornaamste doodsoorzaak, terwijl bij vrouwen longkanker de grootste bedreiging vormt. Zelfs als men het effect van een verouderende bevolking weghaalt, toont de data een aanzienlijke toename in melanoom de pigmentcelkanker, wat duidt op factoren buiten alleen demografie.
Waarom huidkanker sneller groeit dan andere tumoren
Jaike Schilte-Praagman, senior onderzoeker bij IKNL, onderstreept dat naast de vergrijzing ook leefstijlfactoren een rol spelen: “Zelfs als we corrigeren voor de steeds ouder wordende bevolking, stijgt het aantal mensen dat de diagnose melanoom zal krijgen de komende twintig jaar fors.” Het verband met ultraviolet (UV)-straling en vooral zonverbranding in de jeugd blijft cruciaal. “Deze toename kan dus nog een gevolg zijn van verbranding in het verleden,” legt ze uit.
Een tweede driver is de verbeterde bewustwording. Patiënten en huisartsen herkennen verdachte huidplekken eerder, waardoor de diagnostiek toeneemt. “Dat draagt ook bij aan de huidige stijging van het aantal diagnoses: huidkanker wordt eerder herkend,” zegt Schilte-Praagman.
Risicofactoren die we wel en niet kunnen beïnvloeden
Hoewel leeftijd een onvermijdelijke risicofactor is, kan naar schatting 30 % van alle kankers worden teruggebracht door aanpasbare levensstijlen. Overgewicht, ongezonde voeding, alcoholgebruik en roken vormen de grootste modificeerbare bedreigingen. Dezelfde studie wijst op een groeiend risico onder jonge vrouwen die nicotine-producten gebruiken en op online trends die onbeschermde zonblootstelling promoten. Deze trends staan nog niet in de cijfers, maar kunnen de toekomstige lasten vergroten.
Positieve ontwikkelingen bestaan echter ook: de HPV-vaccinatie voorkomt duidelijk kankers die door het humaan papillomavirus worden veroorzaakt, zoals baarmoederhals- en peniskanker. Schilte-Praagman concludeert: “Op de vergrijzing kunnen we geen invloed uitoefenen, maar op beïnvloedbare risicofactoren wel.”
Verbeterde overleving, maar blijvende uitdaging
De overlevingskansen na een kankerdiagnose verbeteren gestaag. Drie decennia geleden overleefde nog 48 % van de patiënten minstens vijf jaar; nu is dat gestegen naar 71 %. Mannen blijven een iets hoger sterftecijfer dan vrouwen, maar het algemene risico op een diagnose blijft ongeveer gelijk. De stijgende incidentie van huidkanker, gecombineerd met een hogere overleving, betekent dat de zorggroep in de komende twee decennia onder aanzienlijke druk zal staan.
