Op 7 oktober 2026 bevestigde de Vlaamse regering haar instemming met een ambitieus masterplan voor het Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus in Beernem. Het plan omvat een investering van meer dan €100 miljoen en wordt uitgevoerd over een periode van ongeveer 15 jaar. De eerste werkzaamheden staan gepland voor 2028, precies in het jaar waarin het centrum haar honderdjarig bestaan viert. Met dit grootschalige initiatief wil men de zorginfrastructuur moderniseren, het historische karakter van de campus behouden en een nieuw natuurgebied creëren, terwijl de continuïteit van de zorgvoorzieningen gewaarborgd blijft.
Uitbreiding van de zorgcapaciteit
In de eerste bouwfase ontstaan twee volledig nieuwe zorgpaviljoens. Eén van de gebouwen wordt bestemd voor de crisisinterventie en de CAAI-afdeling, waarmee de acute zorg voor crisissituaties wordt versterkt. Het tweede pavilion huisvest De Palissant, een unit voor volwassenen met zowel een psychiatrische kwetsbaarheid als een verstandelijke beperking. Samen bieden deze structuren plaats aan 68 extra patiënten waardoor de totale capaciteit van het centrum substantieel wordt uitgebreid. De nieuw aangebrachte ruimtes nemen de positie in van het huidige revalidatiecentrum en een serre, waarvan de functies worden verplaatst naar andere delen van de campus, zodat de dagelijkse werking ongestoord doorgaat.
Erfgoed en duurzame transformatie
Naast de nieuwe zorgpaviljoens wordt er in een vervolgfase geïnvesteerd in de historische gebouwen van de site. Het monumentale Sint-Vincentius een van de oudst bekende constructies op het terrein, wordt omgevormd tot het facilitair departement van het centrum. De Smidse krijgt een vernieuwde invulling, waarbij de ruimte wordt ingezet voor activiteiten van het revalidatiecentrum en voor educatieve workshops. Deze combinatie van modernisering en behoud onderstreept de visie van de directie. “Met dit masterplan tonen we dat vooruitstrevende zorg, erfgoedbehoud en duurzaamheid perfect samen kunnen gaan” verklaarde algemeen directeur Patrick Penders. Bovendien worden energie-efficiënte installaties en gerecyclede bouwmaterialen geïntegreerd, zodat het project zowel milieuvriendelijk als historisch respectvol is.
Een nieuw 30-hectare natuurgebied
Langs de Heirweg ontstaat een uitgestrekt groene zone van 30 hectare. Het gebied wordt omgevormd tot een natuurreservaat dat biodiversiteit stimuleert, zachte recreatie mogelijk maakt en therapeutische activiteiten voor patiënten ondersteunt. Een deel van dit natuurgebied wordt publiek toegankelijk gemaakt en sluit naadloos aan op het provinciedomein Bulskampveld. Naast wandel- en observatieroutes worden er speciaal aangelegde therapietuinpodia geïnstalleerd, waar zowel patiënten als buurtbewoners kunnen profiteren van de rustgevende omgeving. De ontwikkeling van het groene vlak maakt deel uit van de duurzaamheidsdoelstellingen van het masterplan en ontvangt financiële steun van het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA).
Met deze ingrijpende renovaties wil het Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus niet alleen haar zorgaanbod uitbreiden, maar ook een voorbeeld stellen van hoe vooruitstrevende zorg historisch behoud en milieuvriendelijke planning hand in hand kunnen gaan. De komende jaren zullen de transformatie van de campus in Beernem vormgeven aan een toekomstbestendig model voor psychiatrische zorg in Vlaanderen.
