In de afgelopen weken zijn twee uiteenlopende projecten in het nieuws gekomen die laten zien hoe oude industrieterreinen een nieuwe functie kunnen krijgen. In Delft heeft de Provinciale Staten een voorkeursrecht verleend op het terrein van de voormalige DSM-fabriek. Tegelijkertijd start de gemeente Zwevegem met de bouw van KMO-park Briek op de site van een verdwenen steenbakkerij. Beide initiatieven beloven sterkere economische clusters, maar ze roepen ook verschillende beleidsvragen op.
Het Delftse project draait om de verdere uitbouw van de biotech-campus die zich rondom de oude fabriek heeft gevormd. De provincie wil de mogelijkheid krijgen de grond eerst te kopen zodra de huidige eigenaar beslist te verkopen. Dit moet voorkomen dat de strategisch gelegen locatie, die volgens spelers cruciaal is voor de regio en voor heel Nederland, in vreemde handen valt.
Provinciaal voorkeursrecht op het voormalige DSM-terrein in Delft
Politieke steun en strategische doelstellingen
De Provinciale Staten spraken woensdag unaniem over het recht van eerste koop voor de provincie. VVD-deputeerde Erica van Engel noemde dit een ‘unieke kans’ om de huidige biotech-infrastructuur te versterken. Voor Pro-lid Tijmen Lamers-Brouwer is het een stap richting een “effectieve en innovatieve campusstructuur”. De afspraak betekent dat wanneer DSM besluit het terrein te verkopen, de provincie als eerste wordt benaderd, waardoor een mogelijke private overname die de ontwikkeling zou kunnen vertragen, wordt voorkomen.
Financiële risico’s en discussie over woningbouw
Niet iedereen ziet alleen maar voordelen. D66-deputeerde Vinesh Lalta vraagt zich af of er voldoende inzicht is in de kosten: bodemverontreiniging, sanering en herontwikkeling kunnen de rekening flink doen oplopen. JA21-fractievoorzitter Thom van Vugt drong aan op een motie die “tijdelijk wonen” op de toekomstige campus mogelijk maakt, zodat de multifunctionele benutting wordt gemaximaliseerd. CDA-deputeerde Meindert Stolk wees echter duidelijk: er is geen plek voor reguliere woningbouw, alleen voor tijdelijke oplossingen als studentenhuisvesting of short-stay-units.
KMO-park Briek: herbestemming van de oude steenbakkerij in Zwevegem
Plan van de gemeente en behoud van monumentale elementen
In de Belgische gemeente Zwevegem wordt de site van de voormalige steenbakkerij die ooit 150 mensen in dienst had, omgevormd tot een 4,5 ha KMO-terrein met de naam Briek. De naam herinnert aan de bakstenen die hier vroeger werden geproduceerd. De historische loods en karakteristieke schoorsteen blijven staan en vinden een nieuwe functie: ze huisvesten ongeveer acht KMO-units en bieden ruimte aan zes extra bedrijven. Het project richt zich specifiek op lokale ondernemingen die meer oppervlakte nodig hebben om te groeien.
Groenbuffer, verkeer en focus op kleine bedrijven
Gemeenteambtenaren benadrukken dat er geen zware industrie zal worden geplaatst, waardoor zowel de verkeersdrukte als de milieubelasting beperkt blijven. Projectmanager Anthony Bouckaert legt uit dat het terrein moet passen in de omgeving van de dorpskern, met publieke parkeergelegenheid die tevens wordt gebruikt door een kringloopwinkel, een dierenasiel en een begraafplaats. Burgemeester Isabelle Degezelle verzekert dat een uitgebreide groenbuffer rondom het park bewoners een wandelroute en een waterpartij biedt, en tevens als brandpreventie dient.
