Op dinsdagavond stelde minister Vincent Karremans (VVD) een vernieuwd Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor aan de Tweede Kamer. Het is de eerste volledige herziening sinds 2004 en beoogt de groei van Schiphol te koppelen aan striktere geluids- en milieuregels. Het voorstel legt een hard ceiling van 478.000 vliegbewegingen per jaar vast, waarvan maximaal 27.000 nachtvluchten. Daarmee ligt de limiet iets onder de huidige cijfers van ongeveer 499.000 bewegingen en 30.000 nachtvluchten. Daarnaast moet de gemiddelde geluidsbelasting per 24-uur met 20 % dalen en de nocturne belasting met 15 %.
Kernpunten van het besluit
Naast de beperkende cijfers bevat het LVB diverse aanvullende voorwaarden. Er komen specifieke regels over veiligheidgebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stikstofoxiden en CO₂. Een belangrijk element is de invoering van nieuwe geluidsgrenswaarden die, volgens de minister, handhavingsmogelijkheden voor de Luchtvaartinspectie moeten openen. De wetgever heeft tevens de mogelijkheid om, mits de introductie van stillere vliegtuigen, de caps weer te verhogen. Dit vormt de officiële bladzijde waarop de minister de economische belangen van de luchtvaart wil combineren met de leefbaarheid van de omliggende wijken.
Politieke reacties en juridische onzekerheden
De stemming binnen de Kamer toont een duidelijk verdeelde lijn. De coalitiepartijen VVD, CDA, D66, JA21, BBB en de Groep Markuszower steunen het besluit en wijzen op de economische impuls die Schiphol levert – duizenden banen en een aanzienlijke bijdrage aan de nationale economie. Partij voor de Dieren (PvdD) en GroenLinks daarentegen beschouwen de maatregelen als juridisch wankel en onvoldoende om de woon- en gezondheidsklachten van de circa 175.000 omwonenden te verlichten. Kamerlid Kostic (PvdD) waarschuwt dat “honderdduizend mensen letterlijk ziek worden van de overlast”.
De juridische achtergrond is complex. In 2024 oordeelde een rechtbank in Den Haag dat de staat de belangen van omwonenden structureel ondergeschikt had gemaakt aan die van de luchtvaart. De uitspraak verplichtte de minister om binnen een jaar een rechtsgeldige bescherming te bieden. Het nieuwe LVB wordt door de Raad van State als “mild kritisch” beoordeeld; critici betogen echter dat de nieuwe geluidsgrenzen veelal zijn “verruimd” op de plekken waar overschrijdingen het vaakst voorkwamen. Bovendien heeft de luchtvaartinspectie, volgens een recent intern memo, nog steeds moeite met de handhaafbaarheid van de gewenste normen.
Gelijkwaardige bescherming: een papier werkelijkheid?
De wet vereist dat elke uitbreiding van het vliegveld moet voldoen aan de gelijkwaardigheidscriteria. Deze criteria meten hoeveel bewoners een “ernstige geluidshinder” mogen ondervinden. Het ministerie beweert binnen die marge te blijven, maar eigen berekeningen laten een potentiële toename van 60.000 tot 100.000 ernstig hinderden zien, terwijl het aantal slaapverstoorders bijna kan verdrievoudigen. De rechtbank uit 2024 noemde de criteria een “papieren werkelijkheid” die ver van de feitelijke situatie verwijderd is. Hierdoor bestaat er een risico dat het LVB, ondanks de formele cijfers, juridisch niet standhoudt als een omwonende de rechter inschakelt.
Complicaties rondom de natuurvergunning
Een extra struikelblok blijft de ontbrekende natuurvergunning. Een jaar geleden blokkeerde een rechter de voortzetting van de uitbreiding zonder vergunning, waarna de vorige en de huidige regering een tacit akkoord bereikten om het voorlopig te tolereren. Kamerlid Kröger (PvdD) stelt dat een LVB zonder uitzicht op een definitieve natuurvergunning “een juridisch zeer wankel pad” is. Minister Karremans gelooft dat het aanstaande stikstofpakket van het ministerie van Landbouw hier een oplossing voor zal bieden, maar de juristen blijven sceptisch.
De komende week zal de Tweede Kamer over de definitieve cijfers en de eventuele uitbreiding van het maximale aantal vluchten stemmen. Terwijl de VVD-kamerleden vooruitkijken naar een toekomst waarin stillere vliegtuigen de geluidsbelasting substantieel verminderen, eisen de oppositiepartijen concrete waarborgen: geen groei van nachtvluchten, een strikte naleving van de nieuwe geluidsgrenzen en een snelle afhandeling van de natuurvergunning. Het finale oordeel zal bepalen of Schiphol zijn rol als economische motor kan behouden zonder de gezondheid van de dichtstbijzijnde bewoners verder te ondermijnen.
