Op een partijbijeenkomst in Amsterdam heeft Pro-leider Jesse Klaver zondagmiddag duidelijk gemaakt dat hij de komende week wil dat de Tweede Kamer serieuze gesprekken voert met premier Rob Jetten over het voorlopig gepresenteerde belastingplan. Het plan, waarin alle fiscale maatregelen voor 2027 zijn samengebracht, moet begin november plenair in het huis worden besproken, maar volgens Klaver heeft het kabinet nog geen concrete onderhandelingsrondes met de oppositie gepland.
Klaver luidde het ontbreken van een dialoog luid: “Het kabinet slaapwandelt een crisis in”, aldus de Groene-top. Hij vreesde dat zonder een snelle ommezwaai de huidige lastenverzwaring de economische stabiliteit zal ondermijnen. Voor hem is de eerste stap een reeks “serieuze onderhandelingen” die de coalitie dwingen de inhoud van het fiscale pakket te heroverwegen.
De controversiële 8 miljard last voor werkenden
In de huidige opzet van het belastingplan staat een substantiële verhoging van de inkomstenbelasting voor werknemers. De maatregel zou jaarlijks 8 miljard euro extra opleveren, waardoor de gemiddelde burger in de komende jaren meer moet bijbetalen. Van links tot rechts klinkt er onvrede, maar voor Klaver en zijn bondgenoten uit Pro en Volt is dit een onacceptabele uitweg. “Een lastenverzwaring van 8 miljard voor gewone mensen is voor ons onacceptabel”, verklaarde hij resoluut, en hij herhaalde nadrukkelijk: “dat gaan wij dus niet doen.”
De oppositie stelt dat de financiële druk moet verschuiven van de brede bevolking naar de grootkapitaal. Zij pleiten voor een nieuwe vermogenswinstbelasting die pas bij de verkoop van aandelen of onroerend goed wordt geheven, en vragen om een omvangrijke herverdeling van het fiscale draagvlak. Klaver bestempelde de huidige koers van het kabinet als “omgekeerde Robin Hood-politiek”, waarbij volgens hem de allerrijksten worden gespaard terwijl de gewone mensen de rekening krijgen.
Rechterpartijen en de zoektocht naar een breedgedragen akkoord
Klaver liet tevens horen dat er al achter de schermen gesprekken plaatsvinden met rechtse partijen. JA21 en de SGP lijken bereid de tax-plan te steunen, maar zij koppelen hieraan eigen eisen: JA21 wil de dwang uit de spreidingswet verwijderen, terwijl de SGP recent een motie van afkeuring indiende tegen zorgminister Sophie Hermans vanwege haar abortusbeleid. BBB voegt zich bij dit spectrum met het verzoek het stikstofplan van tafel te halen. Deze extra voorwaarden maken de vorming van een meerderheidscoalitie op de lange baan.
De vice-premier Dilan Yesilgöz sprong vrijdag na de ministerraad in de media om te benadrukken dat het kabinet nog steeds streeft naar “een breedgedragen akkoord”. Volgens haar moet het fiscale pakket zowel linkse als rechtse steun kunnen dragen om de houdbaarheid op de lange termijn te garanderen. De VVD, onder druk van haar achterban die vindt dat de partij te veel concessies doet aan Pro, balanseert echter op een fijn koord tussen concessie en eigen standpunten.
Terwijl de parlementaire sessie in november nadert, blijft onduidelijk of de “serieuze onderhandelingen” die Klaver vraagt daadwerkelijk zullen plaatsvinden. De publieke discussie over de belastingverhoging en de mogelijke verschuiving naar een rijkere vermogenswinstbelasting zal waarschijnlijk de belangrijkste factor zijn die bepaalt of de coalitie een compromis kan vinden of dat de politieke impasse de beleidsagenda voor 2027 verder vertraagt.
