In Oekraïne is de politieke spanning hoog na de oproep van de ontslagen minister van Defensie, Mychajlo Fedorov tot verkiezingen tijdens de voortdurende oorlog met Rusland. Deze oproep, gedaan in een explosieve videoboodschap zet president Volodymyr Zelensky onder druk en roept vragen op over de toekomst van het land.
Fedorov, die op 16 juli werd ontslagen, was een sleutelfiguur in het kabinet van Zelensky en geniet grote populariteit. Zijn oproep tot verkiezingen, ondanks de wet die verkiezingen in oorlogstijd verbiedt, markeert een significante wending in de Oekraïense politiek.
De oproep van Fedorov en de reactie van het land
In zijn videoboodschap, getiteld Over corruptie, de bestuurscrisis en het Oekraïne dat we moeten bouwen stelt Fedorov dat Oekraïne een wettelijk, veilig en realistisch mechanisme moet vinden om verkiezingen te houden, zelfs tijdens een langdurige oorlog. Hij waarschuwt dat het uitstellen van verkiezingen Rusland de mogelijkheid geeft om te bepalen wanneer Oekraïners mogen stemmen.
De reacties op zijn oproep zijn gemengd. Terwijl sommige medestanders, zoals de populaire politiek commentator Serhi Sternenko de nieuwe minister van Defensie, Jevhen Chmara feliciteren, zijn anderen, zoals oppositieparlementariër Kira Roedik kritisch. Roedik stelt dat de grondwet niet is veranderd door Fedorovs ontslag en dat het roepen tot verkiezingen fout is.
Logistieke en veiligheidsuitdagingen
Het organiseren van verkiezingen in Oekraïne is een enorme uitdaging. Met zo’n 4 tot 6 miljoen Oekraïners in bezet gebied of in Rusland, nog eens 4 miljoen in Europa en tot 1 miljoen militairen aan het front, is het logistieke obstakels bijna onoverkomelijk. Bovendien kan de veiligheid tijdens Russische aanvallen op weinig plekken gegarandeerd worden.
Digitale stemmen wordt vaak genoemd als een mogelijke oplossing, maar dit brengt vragen met zich mee over het stemgeheim de verifieerbaarheid van het resultaat en de toegankelijkheid voor mensen zonder smartphones. Daarnaast is er het risico dat Rusland de verkiezingen zal proberen te beïnvloeden, delegitimeren en saboteren.
De politieke situatie en de toekomst van Oekraïne
De Oekraïense democratie bevindt zich in een zeer ongemakkelijke positie sinds het uitbreken van de oorlog in 2026. Zelensky’s partij, Dienaar van het Volk heeft een meerderheid in het parlement, maar binnen de partij zijn verschillende facties ontstaan. Ondertussen wordt hard gewerkt aan wetgeving voor wat de moeilijkste verkiezingen in de Oekraïense geschiedenis zullen zijn, wanneer ze ook worden gehouden.
Volgens Olha Ajvazovska van verkiezingsdenktank Opora is de wetgeving voor 65 procent gereed. Ze wijst erop dat Fedorov als minister niets heeft gedaan om de regelgeving te bespoedigen. Ajvazovska stelt dat de Russen niet zouden mogen bepalen wanneer Oekraïne verkiezingen houdt.
Ondertussen blijft de oorlog zijn tol eisen. Oekraïne staat stil bij 35 jaar onafhankelijkheid, maar de viering is sober vanwege de gevaarlijke situatie. Activisten zoals Vita Kovalenko benadrukken het belang van het ondersteunen van de mensen die het land verdedigen en de infrastructuur in stand houden.
De politieke onrust en de oproep tot verkiezingen komen op een moment dat Oekraïne al kampt met een ernstig tekort aan militairen. President Zelensky heeft Oekraïense mannen die kunnen vechten opgeroepen terug te keren en hun land te verdedigen. De toekomst van Oekraïne hangt af van hoe deze uitdagingen worden aangepakt.
