In Nederland bestaan twee parallelle werkelijkheden. Aan de ene kant zien we gepensioneerden die dagelijks moeten rekenen op hun uitgaven, terwijl aan de andere kant afgetreden politici jarenlang wachtgeld ontvangen om ‘op adem te komen’. Dit contrast wordt scherp geïllustreerd door de recente situatie van voormalig SP-Kamerlid Renske Leijten die 38 maanden wachtgeld heeft ontvangen.
Leijten verdedigt het wachtgeldstelsel voor politici, hoewel ze erkent dat het meer op de gewone Werknemersverzekering (WW) zou moeten lijken. Zij benadrukt dat politici na een hectische carrière tijd nodig hebben om bij te komen. Ondertussen worstelen AOW’ers met stijgende levenskosten en een dalende koopkracht.
Het privilege van politieke wachtgeld
Politici genieten van een uniek systeem van ondersteuning na hun afscheid uit de politiek. Terwijl gewone werknemers die hun baan verliezen te maken hebben met sollicitatieplichten en beperkte uitkeringen, krijgen politici jarenlang wachtgeld. Dit stelt hen in staat om ‘op adem te komen’ na hun carrière.
Deze privileges staan in schril contrast met de situatie van gewone werknemers en zelfstandigen. Een verpleegkundige, politieagent, bouwvakker, vrachtwagenchauffeur of kleine ondernemer krijgt geen dergelijke ondersteuning. Voor hen is er geen vangnet dat jarenlang financiële steun biedt.
De financiële druk op AOW’ers
Terwijl politici genieten van hun wachtgeld, worstelen AOW’ers met stijgende levenskosten. Een recent onderzoek van AOW.nu onder 10.339 AOW-gerechtigden laat zien dat 85% van de ouderen het gevoel heeft dat hun koopkracht het afgelopen jaar is verslechterd. De belangrijkste kostenposten die hiervoor verantwoordelijk zijn, zijn boodschappen (91%), zorg (62%), brandstof en vervoer (60%), energie (59%) en gemeentelijke belastingen (59%).
De financiële druk heeft directe gevolgen voor het dagelijks leven van AOW’ers. Ruim de helft van de ouderen bezuinigt op vakanties, energie, kleding en boodschappen. Veel ouderen stellen aankopen of activiteiten uit vanwege onzekerheid over hun maandelijkse uitgaven. Ongeveer 600.000 ouderen leven uitsluitend van de AOW, terwijl ruim één miljoen ouderen naast hun AOW slechts een klein aanvullend pensioen hebben.
De selectieve solidariteit van de politiek
Het is opvallend dat Renske Leijten die bekendstond als een voorvechter van gewone mensen en een rol speelde bij het blootleggen van het toeslagenschandaal, nu de privileges van politici verdedigt. Haar standpunt laat zien hoe de politieke klasse voortdurend uitzonderingen en privileges voor zichzelf organiseert.
De vraag rijst: waarom zouden afgetreden Kamerleden meer bescherming verdienen dan werknemers die na dertig jaar hun baan verliezen? Waarom krijgen ondernemers geen drie jaar om bij te komen nadat overheidsbeleid hun bedrijf kapot heeft gemaakt? Waarom moeten AOW’ers iedere prijsstijging absorberen?
De noodzaak van gelijkheid voor de wet
Wie de politiek verlaat, zou onder dezelfde voorwaarden aanspraak mogen maken op ondersteuning als iedere andere Nederlander. Geen apart kastenstelsel, geen jarenlange rustkuur en geen praatjes over bijkomen van een hectische baan. Gelijkheid voor de wet moet ook gelden wanneer politici er zelf nadeel van ondervinden.
Het contrast kan nauwelijks duidelijker. Renske Leijten kreeg 38 maanden om financieel ondersteund ‘op adem’ te komen. Nederlandse ouderen krijgen een kassabon, een belastingaanslag en het advies om nog zuiniger te leven. Dit is het Nederland van het partijkartel: de lasten voor het volk, de zachte landing voor de politieke klasse.
