De zomer van 2026 bleek in Nederland niet alleen warm, maar ook uitzonderlijk droog. Het KNMI-rapport bevestigde dat de maanden juni tot en met augustus de hoogste gemiddelde temperatuur sinds het begin van de metingen in 1901 bereikten. Deze hittegolf ging gepaard met een sterke daling van het waterpeil in het kanaal Gent-Terneuzen, een cruciale route voor de logistiek tussen de havens van Gent, Terneuzen en Vlissingen.
Droogte en sluisbeperkingen in het Kanaal Gent-Terneuzen
Door de lage waterstand werd één van de twee zeesluizen in Terneuzen volledig afgesloten, terwijl de tweede sluis slechts vier uur per hoogwater kon worden gebruikt. Volgens Cas König CEO van North Sea Port kwam dit neer op een effectieve capaciteit van acht uur per volledige dag. Schepen moesten hierdoor vaak langer aanmeren of zelfs wachten op een beschikbare tijdslot.
Het samenspel van een bijna gesloten sluis en een plotselinge toestroom van schepen bij opening creëerde een dubbel knelpunt: gelijktijdige aankomst van meerdere vrachtschepen leidde tot een tekort aan benodigde diensten, zoals loodsen en sleepboten. Bovendien maakten het lage waterpeil en de beperkende diepgang het mogelijk om minder lading per schip te vervoeren, waardoor sommige verladers noodgedwongen overschakelden op wegvervoer.
De financiële impact hiervan is aanzienlijk. Hoewel North Sea Port geen exacte cijfers kon geven, bevestigde König dat de schade “miljoenen euro’s” bedroeg, voornamelijk door **demurrage-kosten** en verloren laadcapaciteit. De Algemene Rekenkamer had in 2018 al geschat dat droogteschade in de sector tussen de 500 miljoen en 2 miljard euro kon oplopen.
Hittegolf 2026 en de bredere klimaatsamenhang
De hittegolf die van 18 tot en met 29 juni de officiële KNMI-norm overschreed, omvatte vijf dagen met temperaturen van ten minste 30 °C. Met een piek van 39,4 °C in Ell, koos 2026 de titel “warmste Nederlandse zomer sinds 1901”. De meting in De Bilt, waar de landelijke definitie wordt getoetst, registreerde gemiddeld 19,3 °C.
Klimaatwetenschappers, waaronder Friederike Otto van Imperial College London en Ioanna Vergini van het weerplatform, wijzen op een combinatie van opwarming, een afnemende AMOC (Atlantic Meridional Overturning Circulation) en een “cold blob” in de Noord-Atlantische Oceaan. Deze factoren versterken de dubbele straalstroom, waardoor warme lucht langer boven Europa blijft hangen. Dim Coumou van het KNMI voegde toe dat het toenemende temperatuurverschil tussen land en zee deze fenomenen verder versterkt.
De gemiddelde wereldwijde zeeoppervlaktetemperatuur bereikte in juli 2026 20,96 °C – een recordhoogte voor die maand. Deze oceanische opwarming draagt bij aan de intensivering van zowel droogte als hevige neerslag, een combinatie die de haveninfrastructuur onder druk zet.
Effecten voor bedrijven en toekomstige beleidskeuzes
Voor de bedrijven die afhankelijk zijn van de waterweg Gent-Terneuzen betekent de zomer van 2026 onmiddellijke financiële verliezen en operationele verstoringen. Naast demurrage-kosten ontstaan extra lasten door het inzetten van extra vrachtwagens en het inhuren van extra sleepdiensten. Bovendien leidt de onzekerheid rondom de waterstand tot langere planningscycli en een verhoogd risico op contractbreuk.
North Sea Port heeft aangegeven dat men “klimaatadaptatie” wil versnellen, met maatregelen tegen zowel droogte als extreme neerslag. De verwachting is dat vergelijkbare omstandigheden vaker zullen terugkeren, waardoor een strategische herziening van sluiscapaciteit, watermanagement en logistieke flexibiliteit noodzakelijk wordt.
De recente oproep van de Algemene Rekenkamer om droogte meer aandacht te geven, onderstreept de bredere behoefte aan overheidssteun. Een geïntegreerde aanpak – waarin investeringen in waterinfrastructuur worden gekoppeld aan klimaat- en economische beleidskaders – wordt steeds meer gezien als onontbeerlijk om de miljoenen-schade voor bedrijven te beperken.
