In de Nederlandse landbouw wordt een onverwacht held tegen verzilting gevonden: quinoa. Dit Zuid-Amerikaanse zaad, bekend om zijn hoge eiwitgehalte, blijkt een uitstekende oplossing te zijn voor boeren die te maken hebben met verzilte grond. Renze Rispens een akkerbouwer uit het Groningse Vierhuizen, was een van de eersten die quinoa begon te telen na een artikel in een vakblad te hebben gelezen.
De kustprovincies van Nederland kampen steeds vaker met verzilting, een probleem dat verergerd wordt door droogte. Door het gebrek aan zoet water dringt zout water van de zee de grond binnen, wat schadelijk is voor veel gewassen. Quinoa, echter, kan goed tegen deze omstandigheden, wat het tot een aantrekkelijke optie maakt voor boeren zoals Rispens.
De opkomst van quinoa in Nederland
Quinoa is niet nieuw in Nederland. Robert van Loo onderzoeker bij Wageningen University & Research, begon in de jaren 90 met het veredelen van dit zaad. Hij gebruikte twee soorten: een uit Ecuador en een uit Chili. Het Ecuadoriaanse zaad kon niet tegen de lange dagen in Nederland, terwijl het Chileense zaad te bitter was voor de Europese smaak. Door de twee rassen te kruisen, creëerde Van Loo een variant die geschikt is voor de Europese teelt.
GreenFood50, een bedrijf opgericht om lokaal geteelde quinoa te verkopen, speelt een cruciale rol in de introductie van quinoa in Nederland. Marc Arts oprichter van GreenFood50, vertelt: “We zijn van nul begonnen. Nu hebben onze boeren ongeveer 200 hectare aan quinoa.” Dit levert ongeveer 600 ton quinoa per jaar op, wat voldoende is om een afzetmarkt te creëren.
Quinoa in de supermarkt
De supermarktketen beginnen ook in te zetten op Nederlandse quinoa. Jumbo heeft besloten om met het huismerk alleen nog maar biologische quinoa uit Nederland te verkopen. Marjolein Verkerk duurzaamheidsmanager van Jumbo, benadrukt dat hoewel Nederlandse quinoa momenteel duurder is dan geïmporteerd zaad, ze vertrouwen hebben in de toekomst van dit product. “We verkopen honderdduizenden pakken per jaar van ons huismerk,” zegt Verkerk.
Quinoa was ooit een nicheproduct met een iets excentriek imago. Ramon Cijffers van GreenFood50 herinnert zich dat quinoa “een soort geitenwollensokken-imago” had. Maar dat is veranderd. Quinoa is nu wijdverspreid en populairder dan ooit. Renze Rispens die vorig jaar begon met het telen van quinoa, gelooft dat dit gewas een grote toekomst heeft in Nederland, vooral vanwege de vraag naar plantaardige eiwitten.
De toekomst van quinoa in Europa
Ondanks de voordelen van quinoa, blijft het een uitdaging om dit gewas op grote schaal te telen in Europa. Robert van Loo benadrukt dat er nog veel onderzoek nodig is om de teelt nog efficiënter te maken. “Er zijn allerlei ingenieuze oplossingen om uien te telen, maar daar zitten grenzen aan,” zegt Van Loo. “Op een gegeven moment kan het niet meer en dan is quinoa financieel interessant voor een boer.”
Met de toenemende droogte en verzilting in de kustgebieden van Nederland, wordt quinoa een steeds aantrekkelijkere optie voor boeren. Hoewel het nog steeds een nicheproduct is, groeit de populariteit van quinoa snel. Boeren zoals Rispens tonen aan dat het mogelijk is om succesvol quinoa te telen, zelfs in moeilijke omstandigheden. De toekomst van quinoa in Nederland en Europa lijkt daarom veelbelovend.
