Nederland ervaart opnieuw extreme hitte, met temperaturen boven de 30 graden en Limburg in de greep van de vierde regionale hittegolf van deze zomer. Hoewel de eerste tropische dagen in juni al veel hittestress veroorzaakten, wijzen experts erop dat twee hete maanden ons lichaam beter kunnen voorbereiden op de warmte.
Emeritus hoogleraar thermofysiologie Wouter van Marken Lichtenbelt van de Universiteit Maastricht benadrukt dat mensen later in de zomer vaak beter tegen de hitte kunnen. Dit geldt echter niet voor mensen die continu in airco verblijven. Hij onderzoekt al jaren hoe temperaturen ons lichaam beïnvloeden en stelt dat een tijdje in de warmte zitten zelfs gezond kan zijn.
Het belang van zweten en acclimatisatie
Zweten is cruciaal voor het afkoelen van ons lichaam bij hitte. Boris Kingma thermofysioloog bij TNO spreekt over acclimatisatie het proces waarbij ons lichaam leert om te gaan met warmte. Als we ons lichaam blootstellen aan wisselende temperaturen, wordt het weerbaarder. Dit heeft gunstige effecten op de doorbloeding van de huid en het hart.
Kingma benadrukt dat niet-kwetsbare mensen zich meer aan warmte kunnen blootstellen om deze voordelen te ontwikkelen. Het is echter belangrijk dat ons lichaam ook de kans krijgt om af te koelen. Huizen die te warm zijn, bemoeilijken dit herstelproces.
Hoe hitte ons lichaam beïnvloedt
De biochemie van ons lichaam is geoptimaliseerd voor een temperatuur van 37, 38 graden. Bij hogere temperaturen kunnen processen in ons lichaam verstoord raken, wat schade kan veroorzaken. Hoge nachttemperaturen bemoeilijken het herstel, omdat we slechter slapen als het te warm is.
Het KNMI gebruikt de Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) om de hittekracht te meten. Deze index houdt rekening met temperatuur, luchtvochtigheid, wind en straling. De Universal Thermal Climate Index (UTCI) is een andere maat die vergelijkbare factoren gebruikt. Beide indices helpen ons te begrijpen hoe belastend hitte voor ons lichaam is.
De toename van hittestress
Grote delen van Europa hebben deze zomer hittestress ervaren. In juni werden temperatuurrecords gebroken, met temperaturen die nooit eerder waren gemeten. Hitte is een belangrijke oorzaak van weergerelateerd overlijden, vooral voor ouderen, jonge kinderen en mensen die fysiek werk doen in de buitenlucht.
Onderzoek toont dat de gevoelstemperatuur wereldwijd is toegenomen sinds de jaren ‘70. In Europa komen dagen met sterke hittestress nu bijna twee keer zo vaak voor, die met zeer sterke hittestress ruim twee keer, en die met extreme hittestress tweeënhalve keer.
Hoe we ons gedrag moeten aanpassen
Experts benadrukken dat we ons gedrag in de zomer moeten aanpassen aan de hitte. Dit betekent dat we de warmte eerder in het seizoen moeten omarmen om beter voorbereid te zijn op hittegolf. Het is echter belangrijk om de adviezen van het RIVM te volgen tijdens extreme hitte.
Na de winter verliezen we onze gewenning aan de warmte, maar de huidige periode is een wake-upcall. We moeten ons bewuster worden van de hitte en ons gedrag aanpassen om beter tegen extreme temperaturen te kunnen.
