Ian Morris (30) groeide op in Manchester toen de Koninklijke familie van Abu Dhabi in 2008 de touwtjes in handen kreeg van Manchester City. Hij herinnert zich nog dat de club toen bekend stond als het lachertje van de stad. Dankzij de overname door de Abu Dhabi United Group onder leiding van sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan werd er een sportieve opmars ingezet die de club binnen een decennium veranderde in een van de grootste namen ter wereld.
De impact was echter niet beperkt tot het veld. Rondom het Etihad Stadium – met 60.000 zitplaatsen – ontstond een multimiljoenen-investering in de oostelijke wijk van Manchester. Een concertzaal voor 23.500 bezoekers en een hotel met 401 kamers werden in september geopend. Deze faciliteiten maken deel uit van de Etihad Campus een complex dat deels door de club-eigenaren wordt gefinancierd.
Financiële doping en de commissierapportage
De Premier League bevestigde dinsdag dat een onafhankelijke commissie Manchester City schuldig heeft bevonden aan meer dan honderd overtredingen van de financiële competitierregels in de periode 2009-2018. Het rapport stelt dat de club “duidelijk de bedoeling had om de regels te omzeilen”. De commissie ontdekte een netwerk van schijncontracten met sponsors vanuit de Emiraten, waardoor de inkomsten kunstmatig werden opgepompt met meer dan £900 miljoen – ruim €1 miliard tegen de huidige wisselkoers.
De sponsorinkomsten stammen feitelijk uit de portemonnee van de Abu Dhabi United Group hetzelfde vehikel dat samen met de gemeente een joint-venture vormde: Manchester Life. Via ingewikkelde constructies werden coaches en spelers, waaronder Roberto Mancini en Yaya Touré, betaald via fictieve consultancy-deals, buiten de officiële boeken om. De commissie omschreef dit als een “Lance Armstrong-moment voor het voetbal”.
Sancties kunnen variëren van puntenaftrek tot degradatie, uitsluiting of een forse geldboete. Manchester City heeft inmiddels aangekondigd in beroep te gaan. Ondertussen onderzoeken andere clubs, waaronder Everton, hun eigen mogelijke schadeclaims; Everton moet eerder al €40 miljoen aan Burnley betalen voor een eerdere budgetoverschrijding.
Politieke en maatschappelijke gevolgen
De herontwikkeling van de wijken Ancoats en New Islington is nauw verweven met de sport-en-entertainmentstrategie van de club. In 2014 startte de gemeente samen met de investeringsarm van sjeik Mansour de joint-venture Manchester Life. Oude fabrieken werden gesloopt of gerenoveerd, en goedkope arbeiderswoningen maakten plaats voor luxe woontorens. Volgens een rapport uit 2022 stroomden de huurinkomsten rechtstreeks naar de Abu Dhabi United Group een situatie waar critici op wijzen als onderdeel van de commerciële agenda van een autocratisch regime met een matige mensenrechtenreputatie.
Richard Goulding van de Universiteit van Sheffield betoogde dat de stad haar eigen ontwikkelaar niet kon dwingen een tientel van elke vijf nieuwbouwwoningen betaalbaar te houden. De Britse premier (burgemeester) Andy Burnham, die sinds 2017 tot 2026 de ontwikkeling van het oosten van Manchester leidde, uitte “grote zorgen” als de eigenaren de club zouden verkopen nu ze schuldig zijn bevonden. Hij prees desalniettemin de “enorme bijdrage” van de investeringen aan het “moderne Manchester”.
De economische banden tussen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Arabische Emiraten – jaarlijks ongeveer €30 miliard – en het “UAE-UK Sovereign Investment Partnership” met een toezegging van €35 miliard, versterken de vrees dat politieke overwegingen de strafmaat beïnvloeden. Khaldoon Al Mubarak, toezichthouder voor Abu Dhabi-investeringen en tevens verantwoordelijk voor Manchester City geniet volgens de Financial Times diplomatieke immuniteit, wat de complexiteit van eventuele sancties vergroot.
Etihad Airways, de hoofdsponsor, dreigde met juridische stappen tegen de Premier League, maar ontkende elke betrokkenheid bij de “ongepaste commerciële afspraken” die in het commissierapport werden genoemd. De situatie doet denken aan de controversiële overname van Newcastle United door een Saoedisch staatsinvesteringsfonds in 2021, waarbij toenmalig premier Boris Johnson onder druk stond van kroonprins Mohammed bin Salman.
Reactie van fans en experts
Voor de fans voelt de veroordeling als een aanval van jaloerse concurrenten. “Ik denk dat de Premier League lang heeft gewacht om City echt in een wurggreep te krijgen”, zei Ian Morris. Hij plaatst echter zijn vertrouwen in clubvoorzitter Khaldoon Al Mubarak en benadrukt dat de investeringen sinds 2008 niet alleen de sport maar ook de stedelijke ontwikkeling hebben bevorderd. Adam Crafton van The Athletic noteerde dat de financiële malversaties indirecte gevolgen hadden voor andere clubs, met name in het seizoen -2016 waarin Louis van Gaal’s Manchester United slechts op doelpuntverschil achter Manchester City eindigde en daardoor de Champions League misliep.
De academische blik van Antoine Duval (Haagse Asser Instituut) samenvat het dilemma: “Voetbalclubs en politieke bestuurders snakken zo naar investeringen dat het moeilijk is om niet in te gaan op een financier met autocratische wortels”. Deze uitspraak versterkt de roep om regels die staten verbieden eigendom te nemen van professionele sportclubs, een standpunt dat Richard Goulding eveneens deelt.
