Vanaf 6 uur ’s ochtends starten alle gevangenissen van België een 24-uurstaking. De directe aanleiding is een kritieke toename in de overbevolking waardoor 599 gedetineerden nu op de vloer moeten slapen. Dat aantal is 125 hoger dan twee weken geleden, meldt vakbondsvertegenwoordiger Alain Blancke van de ACV.
Overbevolking en de impact op gevangenen
In de Vlaamse inrichting in Gent en andere penitentiaire centra liggen tientallen mannen op de grond, een situatie die grondslapers wordt genoemd. De term grondslaper duidt op een gedetineerde die geen cel of bed meer heeft en genoodzaakt is te rusten op een geïmproviseerde matras. Naast de 285 noodbedden die tijdelijk zijn geplaatst, groeit de druk continue, waardoor de veiligheid van zowel gedetineerden als personeel in het gedrang komt.
Vakbondsinitiatief en politieke reactie
De staking is het resultaat van een gezamenlijk front van de vakbonden ACV, ACOD en VSOA. Vorige maandag werd een stakingsaankondiging ingediend; volgens de wettelijke procedure moest er binnen vier dagen een overleg met Justitie plaatsvinden. Het gesprek, dat donderdag plaatsvond, leverde geen bevredigende oplossing op, waarna de vakbonden hun beslissing bevestigden. “De redenen zijn ondertussen meer dan bekend”, stelt Blancke. Hij wijst op een jarenlange structurele overbevolking waarvoor de regering alleen ad-hoc noodmaatregelen heeft gekund.
Personeelstekort, verouderde infrastructuur en loonzaken
Naast de ruimtecrisis signaleren de vakbonden een ernstig personeelstekort. Het aantal achterstallige verlofdagen is inmiddels op 800.000 dagen gestegen, verspreid over alle penitentiaire inrichtingen. De werkdruk neemt toe, terwijl de gebouwen verouderd zijn en niet meer voldoen aan hedendaagse veiligheidsnormen. De onzekerheid rond het recente sociaal akkoord, dat onder meer loonsverhogingen moet omvatten, verergert de situatie verder.
Verwachtingen, mogelijke gevolgen en politieondersteuning
Het Gevangeniswezen heeft nog geen cijfers over de concrete impact van de 24-uurstaking vrijgegeven. Omdat de actie beperkt is tot één dag, kan de politie desgewenst worden ingeschakeld om de orde te handhaven. De staking duurt tot morgenochtend 6 uur. De vakbonden hopen dat de druk van de stop leidt tot een nieuw overleg, zodat de grondslapers en de 285 noodbedden verwijderd kunnen worden en de gevangenissen weer volgens de geplande capaciteit kunnen functioneren.
