In een recent onderzoek van het consumentenprogramma WinWin (uitzending op VRT1 en te horen op Radio 2) wordt de paradox van een conformiteitsattest blootgelegd. Een student in Gent, genoemd Frauke, betaalt maandelijks €870 voor een kamer die onder de kelder ligt, vol vocht, schimmel en muizen. Ondanks dat het verblijf een officieel kwaliteitslabel draagt, blijft de leefomgeving onveilig en onaangenaam.
Frauke’s kot: hoge prijs, lage kwaliteit
Frauke studeert architectuur in Gent en woont in een kamer direct boven de kelder. Een meetapparaat in haar kamer toont een luchtvochtigheid van 80 procent ver boven de aanbevolen 40 tot 60 procent. De muren vertonen scheuren, er ontbreken plinten en een open doorgang in de onderkant van de muur laat muizen vrijelijk binnenkomen. Toen Frauke de verhuurder hierover sprak, kreeg ze geen inhoudelijk antwoord; hij stelde enkel voor de schimmel te oververven. De huurprijs van €870 per maand blijft ongewijzigd, terwijl de kwaliteit duidelijk onder de norm blijft.
Wat zegt het conformiteitsattest?
Dorien van Cauwenberge, woordvoerder bij Wonen in Vlaanderen legt uit dat een attest bevestigt dat een gebouw voldoet aan de minimumnormen van de Vlaamse overheid: stabiliteit, geen houtrot, vrij van vocht- en schimmelproblemen, geen risico op CO-vergiftiging en veilige trappen. Het gecontroleerde moment is echter een momentopname. Een verhuurder kan tijdelijke oplossingen, zoals verf over schimmel, gebruiken om tijdens de inspectie een goed beeld te geven, terwijl onder winterse omstandigheden dezelfde problemen opnieuw duidelijk worden.
Van Cauwenberge wijst ook op een psychologisch obstakel: studenten melden vaak geen gebreken uit angst hun kot kwijt te raken in een krappe huurmarkt. Veel studenten kennen bovendien hun rechten niet. Daardoor kunnen kantoren voor het Vlaams kotlabel sloffen op woningen die in de praktijk niet voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen.
De bredere markt: stijgende huur en weinig alternatieven
Statistieken van Steunpunt Wonen laten zien dat de gemiddelde huurprijs in Vlaanderen in de afgelopen vijf jaar met 30 procent is gestegen, van ongeveer €620 naar €870 per maand in de meest begeerde steden. In 2025 zei de enquête dat de helft van de Vlaamse studenten in een kot woont; onder de andere helft zegt een derde dat ze liever op een kot zouden wonen als het betaalbaar was. Naar schatting vermijden 40 000 studenten een kot vanwege de kosten, en 8 000 melden dat ze daardoor hun gewenste studierichting moesten verlaten.
Een steekproef van 15 koten in Leuven, Gent, Antwerpen en Brussel uitgevoerd met een verborgen camera, bevestigde dat schimmel- en vochtklachten wijdverspreid zijn, ondanks dat sommige van die koten een kwaliteitslabel bezitten. De inspectie toonde aan dat de werkelijkheid vaak afwijkt van de papieren garantie.
Praktische handvatten voor toekomstige huurders
Studenten die een kot zoeken, kunnen geopunt.be raadplegen om te zien of een woning een kotlabel of conformiteitsattest heeft, en of deze al als onbewoonbaar is aangemerkt. Het meenemen van een ouder, familielid of iemand met ervaring naar de bezichtiging vergroot de kans op een kritische beoordeling. Het is raadzaam niet onder druk te tekenen; na ondertekening heeft de huurder drie maanden om het contract te ontbinden. Bij problemen moet men meteen een plaatsbeschrijving maken, de rechten kennen (bijvoorbeeld dat de verhuurder niet zomaar mag binnenlopen) en hulp zoeken bij de studentenraad van de hogeschool of universiteit.
Al met al blijkt dat een conformiteitsattest geen waterdichte garantie biedt tegen slechte leefomstandigheden. Het blijft een indicatie, maar de feitelijke kwaliteit hangt af van voortdurende inspectie, transparante meldingen en een sterkere positie voor studenten op de huurmarkt.
