Het social media verbod voor jongeren onder de 16 jaar in Australië lijkt niet het gewenste effect te hebben. Studies tonen aan dat de meeste jongeren toch doorgaan met het gebruik van sociale media, vaak door simpelweg een leugenachtige leeftijd in te voeren. Dit roept vragen op over de effectiviteit van dergelijke verboden en wat de beste aanpak zou kunnen zijn.
In Duitsland pleiten experts voor een stapsgewijze aanpak waarbij sociale media vanaf 13 jaar toegestaan zouden zijn, maar met ingeschikte functies om jongeren te beschermen. Dit zou onder andere betekenen geen eindeloze feeds, geen push-berichten en geen gepersonaliseerde advertenties.
Australië’s social media verbod blijkt ineffectief
Sinds half juli 2026 zijn in Australië accounts op sociale media voor onder 16-jarigen officieel verboden. In de praktijk blijkt dit verbod echter moeilijk af te dwingen. Veel jongeren registreren zich opnieuw met een verkeerde leeftijdsaangave. Olaf Köller, een Kieler onderwijsonderzoeker, waarschuwt dat dit jongeren ertoe aanzet om kriminelle methoden te gebruiken om toegang te krijgen.
Köller was een van de voorzitters van de door de Duitse regering ingestelde expertencommissie voor kinder- en jeugdbescherming in de digitale wereld. In hun rapport uit juni 2026 pleitten zij voor een stapsgewijze toegang tot sociale media vanaf 13 jaar, met beperkte functies voor jongeren.
Technische oplossingen en verantwoordelijkheden
Een van de grootste uitdagingen bij het handhaven van leeftijdsbeperkingen op sociale media is de gebrek aan effectieve alterskontrole. Köller suggereert dat de European Digital Identity Wallet (EUDI-Wallet) een geplande app voor digitale identificatie zonder persoonlijke gegevens te delen, een mogelijke oplossing zou kunnen zijn. Deze app wordt verwacht in het begin van 2027.
De Medienanstalt Hamburg Schleswig-Holstein (MA HSH) is verantwoordelijk voor de toezicht op sociale media in Duitsland. Zij waarschuwen dat een pauschaal verbod voor onder 16-jarigen weinig effectief is en dat een stapsgewijze aanpak de platformen zou verplichten om betere beschermingsmaatregelen te nemen.
Sociale media als communicatiekanaal voor jongeren
Luisa Galli, lid van de jeugdraad van de Kinderschutzbund in Schleswig-Holstein, benadrukt het belang van sociale media als communicatieplatform voor jongeren, vooral voor diegenen die in afgelegen gebieden wonen. Zij wijst erop dat sociale media een cruciale rol spelen in het delen van ervaringen en het zoeken naar steun, bijvoorbeeld bij gevallen van geweld.
Schulpsycholoog Jörg Lorenzen-Lemke uit Nordfriesland benadrukt de risico’s van overmatig gebruik van sociale media, zoals depressie, sociale angsten en concentratieproblemen. Hij pleit voor een leeftijdsgrens van ongeveer 14 jaar, maar benadrukt vooral het belang van begeleiding bij het gebruik van sociale media.
