Het kabinet heeft een plan opgesteld om de maximale duur van de WW te verkorten van 24 naar 18 of zelfs 12 maanden. Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken heeft het Centraal Planbureau (CPB) onderzocht welke consequenties dit zou hebben voor de arbeidsmarkt en de begroting. De cijfers die op 22/09/2026 22:30 werden gepubliceerd, tonen een gemengd resultaat: een besparing voor de schatkist, maar een beperkt effect op de structurele werkgelegenheid.
Effect op de werkgelegenheid: één promille extra banen
Volgens de berekeningen levert een verkorting van de uitkeringsperiode in beide scenario’s een toename op van 0,1 procent van het totale aantal banen. In Nederlandse maatstaven betekent dit ongeveer 8000 extra fulltime posities. Het CPB legt uit dat een lagere inkomensbescherming een financiële prikkel creëert voor langdurig werklozen om sneller een baan te aanvaarden. Hierdoor zouden werkzoekenden intensiever op zoek gaan en sneller een aanbod accepteren. De belangrijkste adviseur van het kabinet beschrijft dit als een “beperkte toename van de structurele werkgelegenheid”.
Financiële impact: tot 1,3 mrd euro per jaar
De fiscus zou bij een halveertijd van de WW-duur maximaal 1,3 miljard euro per jaar kunnen besparen. Dit resultaat is gebaseerd op het huidige aantal uitkeringen: eind augustus telde de UWV 194.780 WW-uitkeringen terwijl het totale aantal werklozen datzelfde maand 408.000 bedroeg. Naast het verkorten van de duur heeft het CPB ook scenario’s doorgerekend waarbij de hoogte van de WW in de eerste twee maanden wordt aangepast; deze leverden nog minder effect op de werkgelegenheid op, maar dragen eveneens bij aan de bezuinigingsdoelstelling.
Politiek debat en maatschappelijke weerstand
Hoewel de economische cijfers positief lijken, heeft het plan grote weerstand ontmoet. De coalitie heeft de invoering van de verkorte WW en de bijbehorende hogere uitkering in de eerste twee maanden uitgesteld tot 1 januari . Het uitstel maakt deel uit van een bredere bezuinigingsronde op de sociale zekerheid waarbij de minderheidscoalitie de steun van PRO hoopte te behouden. Echter, zowel PRO-voorman Jesse Klave als diverse vakbonden hebben hun afkeuring herhaald. Als protest organiseerden de vakbonden recentelijk een landelijke ov-staking, waardoor er een hele dag geen treinen reden. De vakbonden eisen een “schone lei” voor nieuwe onderhandelingen en weigeren de ingekorte WW-voorwaarden te accepteren.
Samengevat toont het CPB-rapport dat een kortere WW-periode de overheidsuitgaven kan drukken en een bescheiden aantal banen creëert. De cijfers blijven echter onder de kritische drempel van de arbeidsmarkt, en het politieke slagveld rondom de maatregel blijft hevig. Of de uitgestelde invoering op 1 januari uiteindelijk leidt tot de gewenste structurele veranderingen, blijft vooralsnog onzeker.
