De aanhoudende droogte in Nederland, vooral op de Veluwe, heeft het risico op natuurbranden aanzienlijk verhoogd. Terwijl andere Europese landen al te maken hebben met grote brandhaarden, blijft Nederland voorlopig gespaard. Toch is de natuur hier steeds vatbaarder voor branden. De brandweer en veiligheidsregio’s werken hard om het vuur voor te zijn.
De brandweer in Gelderland is extra alert vanwege de droogte. Ondanks het droogvallen van sloten en beken, zijn er geen zorgen over een tekort aan bluswater. ‘We hebben voldoende alternatieven,’ zegt Simone Gieling van de Veiligheidsregio Gelderland Midden. De brandweer beschikt over grootwatertransportsystemen waarmee bluswater over grote afstanden kan worden aangevoerd.
Grote brand bij ’t Harde laat kwetsbaarheid van natuur zien
De grote brand bij ’t Harde in Gelderland heeft opnieuw laten zien hoe kwetsbaar de natuur is bij brand. Harold Zoet, van de provincie Gelderland, benadrukt het belang van voorzichtigheid met vuur, vooral in droge periodes. ‘Een weggegooide sigarettenpeuk of een stukje glas dat het zonlicht versterkt kan zomaar aanleiding zijn voor de volgende grote brand,’ waarschuwt hij.
Gemeenten en veiligheidsregio’s werken samen aan een aanpak voor grootschalige natuurbranden. Ze zijn verantwoordelijk voor risicovolle locaties zoals zorginstellingen en recreatieterreinen in de natuur. De provincie Gelderland is verantwoordelijk voor de natuurgebieden en maakt plannen voor drie regio’s waar de kans op natuurbrand een risico is: de Veluwe, het Rijk van Nijmegen en de Achterhoek.
Risicovolle locaties en compartimentering
Gemeenten en veiligheidsregio’s hebben ruim 700 risicovolle locaties in kaart gebracht, vooral op de Veluwe. Ze hebben een risicoanalyse gemaakt en adviezen gegeven aan eigenaren over de te nemen maatregelen. Om de gevolgen van natuurbranden voor de natuur te beperken, wordt gewerkt aan compartimentering. Dit betekent het landschap zo inrichten dat afgegrensde deelgebieden ontstaan, waardoor een brand stopt bij zo’n grens.
Compartimenten worden begrensd door wegen en spoorwegen. Uit onderzoek blijkt dat deze grenzen grotendeels in orde zijn, maar er zijn nog verbeteringen mogelijk. Denk aan het verwijderen van grove dennen of het vervangen van naaldbomen door loofbomen. Terreineigenaren kunnen deze maatregelen uitvoeren met subsidie van de provincie.
Brandweer voorbereid op bluswatertekort
De brandweer in Gelderland is goed voorbereid op situaties waarbij in de directe omgeving van een brand geen bluswater beschikbaar is. ‘We beschikken over grootwatertransportsystemen waarmee bluswater over grote afstanden kan worden aangevoerd,’ zegt Jo-An Kroese namens de brandweerkorpsen in Gelderland Zuid. Bij de meeste incidenten maakt de brandweer gebruik van brandkranen, die zijn aangesloten op de drinkwaterleiding.
Heidi Otten van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland benadrukt dat de beschikbaarheid van water verschilt per gebied. ‘Door de aanhoudende droogte staat er op sommige plekken wel minder water in sloten, beken en andere open wateren. Onze posten zijn extra alert op de lokale omstandigheden,’ zegt ze. De brandweer houdt altijd rekening met verschillende scenario’s, waaronder situaties waarin bluswater minder snel beschikbaar is.
In uitzonderlijke situaties kan het voorkomen dat de brandweer andere tactische keuzes moet maken, zoals een gecontroleerd laten afbranden scenario. ‘Wanneer de hoeveelheid beschikbaar bluswater onvoldoende is om een brand volledig te bestrijden, kan de inzet zich richten op het voorkomen van verdere uitbreiding van de brand,’ verklaart Otten.
Ondanks het verbod op sproeien met water uit sloten en kanalen vanwege de droogte, geldt dit verbod niet voor de brandweer. ‘We staan in nauw contact met het waterschap en vragen onze medewerkers bewust om te gaan met het beschikbare water,’ zegt Kroese.
