Op Prinsjesdag werden langs diverse autowegen hooibalen in brand gestoken, een actie die de aandacht van zowel de media als de politie trok. Direct daarna verscheen er een alarmerende oproep in een besloten Facebookgroep van zo’n zeventigduizend leden, waarin de voorman van Farmers Defence Force (FDF), Mark van den Oever zijn achterban instrueert om elke vorm van digitaal bewijs te wissen.
De boodschap, gezonden op een donderdag, waarschuwt voor “invallen” die naar verwachting eind van de week zullen plaatsvinden. Van den Oever dringt aan: “Zorg dat de telefoons schoon zijn!” en spoort leden aan het bericht met spoed te delen in andere boeren-groepen. In dezelfde post benadrukt hij dat leden moeten zwijgen en “wacht op je advocaat, hulp is onderweg”. Drie uur na publicatie verdween de oproep echter weer, terwijl commentaren waarschuwden dat het wissen van bewijsmateriaal strafbaar is.
Sabotage op het spoor en brandende hooibalen: een breed scala aan acties
Tegelijkertijd gaan sabotage-incidenten op het spoor door, waarbij buizen en onbekende voorwerpen op sporen werden gedeponeerd. Deze verstoringen zorgden voor stilvallende treinen, onder meer in Deurne, en werden door ProRail bestempeld als opzettelijke sabotage. In de nasleep van de spoorincidenten werden ook opnieuw hooibalen langs snelwegen in vlam gezet, onder meer op de A2 bij Breukelen.
Hoewel FDF publiekelijk ontkent direct verantwoordelijk te zijn voor de spooracties, laat Van den Oever de mogelijkheid open dat “wilde acties” van boeren hierachter zitten. Hij stelt dat de protesten voortkomen uit een gevoel van niet-gehoord worden. Andere agrarische leiders, zoals Sieta van Keimpema van de Dutch Dairymen Board en Ewout Klok van de Nationale Vakbond Pluimveehouders, bevestigen eveneens dat boeren betrokken kunnen zijn, zonder specifiek één groep aan te wijzen.
Escalatie van boerenprotesten en eerdere incidenten
De recente brandstichtingen zijn geen op zichzelf staande episode. Een maand eerder leidde een illegale actie met landbouwvoertuigen op een snelweg tot een file en twee dodelijke slachtoffers. Ondanks de ernst heeft de politie tot op heden weinig handhavend opgetreden tegen dergelijke boerenacties, wat volgens critici een gevoel van straffeloosheid in de sector voedt.
De oproep van Van den Oever past in dit bredere patroon van escalatie: digitale communicatie wordt ingezet om eventuele sporen te verbergen, terwijl fysieke acties – van brandende hooibalen tot spoorverstoringen – de druk op de regering verhogen. De roep om een wijziging van het stikstofbeleid blijft de drijvende kracht, maar de gekozen middelen lijken steeds riskanter te worden. Het spanningsveld tussen de boerenorganisaties, de politie en de overheid zal naar verwachting de komende weken extra aandacht krijgen.
