In februari 2025 startte de gemeente Amsterdam een proefproject dat asielzoekers al tijdens hun asielprocedure in contact brengt met de arbeidsmarkt. Het initiatief, uitgevoerd in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en het UWV richtte zich op 1.017 deelnemers die verspreid waren over drie verschillende locaties: het asielcentrum aan de Willinklaan in Nieuw-West, de noodopvang in Zuidoost en de drijvende opvang MS Galaxy in het Westelijk Havengebied.
Doel van de pilot was om de kloof tussen nieuwkomers en de intensieve tekorten op de Nederlandse arbeidsmarkt te overbruggen. Door een combinatie van persoonlijke begeleiding, sollicitatietraining en administratieve ondersteuning werd een directe brug geslagen tussen asielzoekers en werkgevers die behoefte hadden aan gemotiveerde medewerkers.
Resultaten: banen, sectoren en concrete stappen
Na een jaar evaluatie bleek dat 332 deelnemers een betaalde baan hadden gevonden. Een bijkomend 312 asielzoeker had een concrete stap gezet richting werk, bijvoorbeeld door een cv te verzenden of een sollicitatiegesprek te voeren. Zo heeft de pilot ongeveer twee derde van de deelnemers succesvol vooruit geholpen. De meeste vacatures waren in de horeca – van bediening tot keuken en afwas – maar er vond zich ook veel werk in transport, logistiek, schoonmaak, industrie, detailhandel, zorg, ICT en zelfs de bouwsector.
Werkgevers die in het rapport hun ervaringen deelden, prezen de deelnemers als “gemotiveerd, leergierig en betrouwbaar”. Volgens hen overtrof de werkhouding van de asielzoekers vaak die van reguliere werkzoekenden, wat hun integratie in de Nederlandse arbeidsmarkt versnelde.
Samenwerking tussen gemeente, COA en UWV
De sleutel tot het succes lag in de nauwgezette afstemming tussen de drie partners. De gemeente zorgde voor de koppeling tussen asielzoekers en bedrijven, het COA leverde huisvesting en basisvoorzieningen, en het UWV ondersteunde bij de wettelijke procedures en het vinden van passende vacatures. Daarnaast kregen deelnemers hulp bij het opstellen van cv’s, het oefenen van sollicitatiegesprekken en het invullen van alle benodigde papierwerk.
Beleidsimplicaties en toekomstperspectief
Wethouder Werk en Inkomen Sofyan Mbarki benadrukte dat werk “eigenwaarde, inkomsten en een snelle integratie” biedt. Hij verwees naar een recent advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) dat arbeid al kort na aankomst centraal moet staan, en pleitte voor een wettelijke verplichting voor gemeenten. Daarnaast steunt hij het landelijke plan van minister Aartsen om binnen vier jaar 75.000 statushouders versneld aan werk te helpen, mits de benodigde financiële middelen van het Rijk beschikbaar worden gesteld.
De pilot loopt officieel tot het einde van dit jaar, maar de aanpak wordt voortgezet en de komende vier jaar uitgerold. Voor de voortzetting is de gemeente Amsterdam jaarlijks €1,5 miljoen gereserveerd, een investering die volgens de wethouder “een mooie ambitie” is die als model voor andere Nederlandse steden kan dienen.
