Op 26 september 2026, tijdens de landelijke Week van de Mobiliteit stroomden er meer dan honderd vragen binnen over de geldende verkeersregels voor nieuwe tweewielers. Politierechter Siegfried Stallaert uit Aalst werd gevraagd zijn expertise te delen via de podcast Onder ons: crimi. In dit interview beantwoordde hij tien van de meest voorkomende vragen, waardoor zowel ouders als jonge rijders helder inzicht kregen in de status van fatbikes e-steps, speed-pedelecs en de bijbehorende veiligheidsverplichtingen.
Fatbikes: fiets of bromfiets?
Een van de eerste onderwerpen die aan bod kwam, was de juridische categorie van de fatbike. Volgens de huidige wetgeving wordt een fatbike, zelfs met brede banden, beschouwd als een gewone fiets zolang hij geen motorondersteuning heeft en niet sneller kan dan 25 km/u. Hierdoor geldt voor dit type voertuig dezelfde regels als voor een conventionele fiets: er is geen verplichte kentekenplaat en de bestuurder behoort zich te houden aan de algemene fietspaden- en wegregels. Bovendien blijft de fietser verplicht de voorrang van andere weggebruikers te respecteren, net als bij een traditionele racefiets.
Wanneer wordt een fatbike een bromfiets?
Stallaert verduidelijkt dat zodra een voertuig een motor van meer dan 50 cc heeft of een elektrische ondersteuning biedt die een snelheid van 25 km/u overschrijdt, het niet langer een fiets is, maar een bromfiets. In dat geval ontstaat een verplichte voertuigidentificatie (nummerplaat) en moeten de bestuurders beschikken over een rijbewijs B of AM. Ook moet er een verzekering afgesloten worden en moet het voertuig voldoen aan de technische eisen voor bromfietsen, zoals een remsysteem dat geschikt is voor hogere snelheden.
Helmplicht en leeftijdsgrenzen
Een andere hot-topic onder de vragen was de verplichting om een helm te dragen. Voor fatbikes en andere niet-gemotoriseerde fietsen geldt geen algemene helmplicht. Echter, voor speed-pedelecs – elektrische fietsen die een ondersteunende topsnelheid van 45 km/u bereiken – is een helm verplicht voor iedereen, ongeacht de leeftijd. Het niet dragen van een helm in deze categorie wordt bestraft met een boete en kan in geval van een ongeluk invloed hebben op de verzekeringsdekking.
Wat betreft de leeftijd, Stallaert legt uit dat kinderen jonger dan 12 jaar enkel onder begeleiding van een volwassen fietser mogen rijden op een gewone fiets. Voor e-steps en speed-pedelecs is de minimumleeftijd 16 jaar, en de bestuurder moet in het bezit zijn van een geldig identiteitsbewijs. De wet maakt geen onderscheid tussen geslacht of andere factoren; alleen de leeftijd en het type voertuig bepalen de toegestane rijbevoegdheid.
Rechts inhalen en andere praktische regels
De vraag of een fietser rechts mag inhalen, kreeg eveneens een duidelijk antwoord. In principe mag een fietser alleen links inhalen, tenzij de situatie duidelijk aangeeft dat rechts inhalen veiliger is – bijvoorbeeld wanneer een rijstrookreeks is afgesloten of er een extra fietspad aanwezig is aan de rechterkant. Stallaert benadrukt dat de fietser steeds de voorrang van het overige verkeer moet respecteren en alleen mag invoegen wanneer dat geen gevaar oplevert. Een onzorgvuldig rechts inhalen kan leiden tot een verkeersovertreding en een administratieve boete.
Andere veelgestelde vragen betrof de toegestane snelheid van e-steps op fietspaden. Deze voertuigen mogen maximaal 20 km/u rijden en mogen alleen op gemarkeerde fietspaden of wegen met een maximumsnelheid van 30 km/u worden gebruikt. Op de gewone rijweg zijn ze verboden, tenzij er expliciet een overeenkomstige infrastructuur bestaat. Het overtreden van deze snelheidslimiet wordt bestraft met een boete en kan leiden tot een intrek van het rijbewijs bij recidive.
Toekomstige ontwikkelingen en kentekens
Ten slotte vroeg men zich af waarom de nieuwe elektrische tweewielers nog geen nummerplaat hebben. Stallaert legt uit dat de Europese regelgeving nog steeds werkt aan een uniform systeem voor voertuigidentificatie. Hij verwacht dat er binnen enkele jaren een verplicht kenteken voor alle elektrische voertuigen die sneller dan 25 km/u kunnen, zal worden ingevoerd, waardoor de controle en handhaving effectiever worden.
Met deze antwoorden biedt de rechtspraak van Stallaert niet alleen duidelijkheid voor de tientallen ouders en jonge rijders die tijdens de Week van de Mobiliteit contact opnamen, maar vormt ook een waardevolle leidraad voor iedereen die zich wil houden aan de actuele verkeersregels voor tweewielers.
