De Bundibugyo-variant van ebola verspreidt zich verder in de Democratische Republiek Congo. Sinds mei 2026 zijn er volgens de laatste cijfers 7.541 mensen besmet en 3.639 dodelijk getroffen, terwijl 1.823 patiënten inmiddels hersteld zijn. Het virus doordringt nu 63 verschillende regio’s, waardoor de uitbraak de dodelijkste in het land wordt sinds het begin van de eeuw. Er bestaat nog geen specifiek vaccin of medicijn tegen deze stam, waardoor de beheersing van de epidemie bijzonder complex is.
Verspreiding en onderliggende factoren
De meeste nieuwe besmettingen vinden plaats in het oosten van het land, een gebied dat al jarenlang wordt geteisterd door gewapende groeperingen en etnisch geweld, voornamelijk rond goud- en andere kostbare mineralen. Deze economische druk dwingt duizenden mensen om, ondanks het risico, de mijnen of markten te bezoeken, waardoor ze onbedoeld het virus van plaats naar plaats dragen. Bovendien draagt misinformatie bij aan de chaos: Artsen zonder Grenzen meldde eerder aan de NOS dat er geruchten de ronde doen dat ebola niet bestaat of dat de reactie overdreven is. Deze combinatie van armoede, conflicten en onjuiste informatie bemoeilijkt elke poging tot controle.
World Health Organization-voorzitter Tedros heeft benadrukt dat “De toegang tot sommige gebieden is problematisch“. Het gevolg is dat de organisatie moeite heeft om nieuwe gevallen te identificeren en te monitoren: “Het gevolg is dat het de gezondheidsorganisatie niet goed lukt om besmettingen op te sporen“. De hoge dichtheid van ontheemden en de voortdurende vluchtelingenstromen vergroten bovendien het risico op verdere verspreiding.
Vaccinatiecampagne in Ituri en Noord-Kivu
Als reactie op de escalerende crisis is er in Bunia, de hoofdstad van de provincie Ituri, een vaccinatiecampagne gestart. Gezondheidswerkers en frontliniepersoneel krijgen het Ervebo-vaccin, oorspronkelijk ontwikkeld tegen de Zaire-variant, maar waarvan voorlopige dierstudies een beperkte kruisbescherming tegen de Bundibugyo-stam suggereren. In augustus keurde de WHO het gebruik van dit vaccin in de DRC goed, hoewel wetenschappelijke gegevens over de effectiviteit bij mensen nog ontbreken. De campagne richt zich op de zwaarst getroffen gebieden, maar exacte aantallen gevaccineerde zorgmedewerkers worden niet publiekelijk vermeld om verwarring te voorkomen.
WHO-evaluatie en toekomstperspectief
De WHO verzekert dat de uitbraak onwaarschijnlijk zal uitgroeien tot een pandemie, maar benadrukt dat de wereld zich beter moet voorbereiden op infectieziekten met vergelijkbaar epidemicus-potentieel, zoals het coronavirus. De organisatie signaleert een mogelijke afname van de transmissiesnelheid, maar Artsen zonder Grenzen (MSF) waarschuwt dat er nog geen overtuigend bewijs is dat de situatie onder controle is. Het gebrek aan veilige toegang tot afgelegen gebieden, gecombineerd met de logistieke uitdagingen van het distribueren van vaccins, houdt de risico’s hoog. Internationale partners blijven samenwerken om zowel de personele bescherming als de surveillancemogelijkheden te verbeteren.
Ondanks de enorme uitdagingen blijft de inzet van artsenteams besmettingsmonitoring en vaccins de meest hoopgevende route om verdere slachtoffers te voorkomen. Het succes van deze inspanningen zal afhangen van de mogelijkheid om veilig gebieden te betreden, misinformatie te neutraliseren en de gezondheidsinfrastructuur te versterken, zodat de DRC op de lange termijn beter bestand is tegen toekomstige uitbraken.
