Op 25 april zat een 69-jarige vrouw korte tijd aan boord van een KLM-vlucht van Johannesburg naar Amsterdam. Omdat haar gezondheid snel verslechterde werd ze van boord gehaald en overgebracht naar een ziekenhuis in Johannesburg, waar ze op 26 april overleed. Contactonderzoek door de GGD is inmiddels opgestart: GGD Kennemerland heeft rond de zestig passagiers geïdentificeerd die mogelijk in de onmiddellijke nabijheid van de vrouw zaten en zal hen benaderen voor informatie en adviezen.
Het doel van dit onderzoek is het tijdig opsporen van mogelijke nieuwe gevallen en het beperken van verdere verspreiding. In dit geval onderscheidt de GGD tussen mensen met intensief contact en mensen die vooral in de buurt zaten. Concurrent met het contactonderzoek lopen tests en monitoring door landelijke instanties zoals het RIVM en richtlijnen vanuit de WHO. Deze betrokkenheid onderstreept de ernst van de situatie, zonder dat er op dit moment aanwijzingen zijn voor grootschalige overdracht.
Wie wordt gevolgd en welke tests zijn gedaan
Volgens de GGD hadden minder dan tien personen intensief contact met de zieke passagier, dat zijn vooral hulpverleners of mensen die direct hulp boden tijdens het incident. Deze groep wordt actief gemonitord met directe controles en medische follow-up. Daarnaast zitten ongeveer vijftig mensen in de groep die passief gevolgd wordt: zij zaten in dezelfde rij, de twee rijen ervoor of de twee rijen erna. Voor die laatste groep geldt dat men dagelijks de temperatuur meet en ontvangt men verdere instructies van het RIVM.
Testresultaten en huidige status
Tot nu toe zijn er ten minste twee personen die klachten meldden getest en negatief bevonden voor het hantavirus, aldus het RIVM. Een KLM-stewardess uit Haarlem, die aan boord was en later milde klachten kreeg, is door ambulancepersoneel naar het Amsterdam UMC gebracht en ligt daar in isolatie voor onderzoek. Het ziekenhuis voert specifieke diagnostische tests uit om vast te stellen of zij is besmet. De GGD en andere ziekenhuizen, zoals het Radboud UMC en het LUMC, behandelen en isoleren ook andere verdachte gevallen die met dezelfde reis of het cruiseschip in verband staan.
Connection met cruisereis en evacuaties
De situatie houdt verband met ziektegevallen aan boord van het cruiseschip Hondius, waar meerdere opvarenden ernstig ziek werden. Volgens berichten zijn drie mensen aan boord overleden; onder hen waren ook Nederlandse burgers. Een aantal passagiers stapte eerder af op het eiland Sint-Helena en het reisprogramma en de bron- en contactonderzoeken zijn door internationale autoriteiten en de WHO opgepakt. Twee evacuatievluchten met zieke opvarenden landden op Schiphol; een patiënt werd naar het Radboud UMC gebracht en een andere patiënt werd opgenomen in isolatie in het LUMC.
Situatie aan boord en reactie van de rederij
De rederij en de betrokken autoriteiten onderzochten wie van boord is gegaan op Sint-Helena en of die personen daarna verder gereisd zijn. Oceanwide Expeditions meldde dat tientallen reizigers daar van boord gingen en dat men contact opneemt met eerdere passagiers. Het schip zet koers naar Tenerife waar verdere medische en logistieke stappen volgen. Aan boord van de Hondius verbleven diverse nationaliteiten en er gelden nu strikte isolatie- en gezondheidsmaatregelen voor zieke personen en nauw contact.
Wat reizigers en het publiek moeten weten
Gezondheidsinstanties benadrukken dat menselijke overdracht van het hantavirus mogelijk, maar zeldzaam is en doorgaans plaatsvindt bij langdurig en nauw contact. Het RIVM geeft aan dat de incubatieperiode tussen enkele dagen en zestig dagen kan liggen, meestal twee tot vier weken; dit wordt aangeduid als incubatieperiode. Personen die zijn geïnformeerd moeten alert blijven op klachten zoals koorts en ademhalingsproblemen en onmiddellijk contact opnemen met de GGD of huisarts bij ziektebeeld.
De combinatie van contactonderzoek, isolatie van vermoedelijke gevallen en nauwgezette follow-up door GGD, ziekenhuizen en landelijke instanties dient om verdere verspreiding te voorkomen. De WHO classificeert de huidige menselijke overdracht als beperkt en roept op tot gerichte maatregelen in plaats van paniek. Reizigers wordt aangeraden de instructies van gezondheidsautoriteiten op te volgen en zich te melden bij suggestieve klachten.
Samenvattend: circa zestig personen worden benaderd voor monitoring na het voorval op 25 april, er zijn al verschillende ziekenhuisopnames en evacuaties geweest en onderzoeken lopen door. Instanties blijven samenwerken om zowel de getroffen mensen te behandelen als om de volksgezondheid te beschermen.
