Het kabinet heeft in het coalitieakkoord vastgelegd dat het de wettelijke minimumleeftijd voor sekswerk wil verhogen van 18 naar 21 jaar. Dit plan, dat al lang op de politieke agenda staat — het idee bestaat sinds 2009 — moet volgens de regeringspartijen binnen drie jaar worden uitgewerkt en ingevoerd. Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid voert de opdracht uit en wil daarnaast juridische instrumenten onderzoeken om misbruik te bestrijden, waaronder het instellen van een pooierverbod.
De voorgestelde wijzigingen raken niet alleen landelijke regels, maar vragen ook om samenwerking met gemeenten en handhavingsinstanties. Op dit moment bepalen veel gemeenten zelf de toegestane leeftijd; sommige gemeenten hanteren nog 18 jaar, terwijl bijvoorbeeld Amsterdam de grens al op 21 jaar heeft gesteld via een Algemene Plaatselijke Verordening uit 2013. De discussie gaat daarmee niet alleen over leeftijd, maar ook over uniforme bescherming en praktische uitvoering door lokale autoriteiten.
Wat de wetswijziging inhoudt
Concreet betekent de wetswijziging dat het op landelijk niveau strafbaar wordt om personen onder de 21 jaar als professionele sekswerker te laten werken. De maatregel beoogt een duidelijke norm te scheppen: wie sekswerk aanbiedt moet uiterlijk 21 jaar zijn om legaal te mogen werken. Naast de leeftijdsgrens onderzoekt het kabinet instrumenten om de rondomliggende praktijk te reguleren, zoals verplichte registratie, strengere controles en mogelijke vergunningen. Deze beleidskeuzes moeten voorkomen dat kwetsbare jongeren eerder in de branche terechtkomen zonder adequate bescherming.
Waarom de leeftijdsverhoging wordt voorgesteld
De regering benadrukt dat jonge sekswerkers vaak extra kwetsbaar zijn voor dwang en uitbuiting. Volgens de coalitiepartijen D66, VVD en CDA verhoogt een hogere leeftijdsgrens de kans dat mensen meer weerbaarheid en keuzemogelijkheden ontwikkelen voordat zij economisch afhankelijk worden van de branche. Het argument is dat het sociale en juridische kader beter toegerust moet zijn om misstanden tegen te gaan, en dat de leeftijdsmaatregel deel uitmaakt van een bredere strategie om slachtoffers te beschermen en faciliteiten die uitbuiten aan te pakken.
Kwetsbaarheid en signalen
Belangrijke overwegingen zijn de signalen vanuit justitie en hulpverlening: er is zorg over het aantal jongvolwassenen dat in de prostitutie belandt en over de aantallen die te maken hebben met gedwongen arbeid of mensenhandel. Het kabinet wil met de nieuwe regels zowel preventief werken als betere aanknopingspunten creëren voor het opsporen van misstandpraktijken. Het plan omvat daardoor niet alleen leeftijdsgrenzen, maar ook maatregelen gericht op ondersteuning en bescherming van (potentiële) slachtoffers.
Rol van gemeenten en lokale verschillen
De uitvoering van nieuwe landelijke regels vereist afstemming met gemeenten. Waar sommige gemeenten al strengere eisen hanteren, bestaan er elders losse benaderingen en handhavingspraktijken. Het kabinet streeft naar uniformiteit om te voorkomen dat kwetsbare mensen door gemeentelijke verschillen tussen de wal en het schip vallen. Tegelijkertijd zullen lokale autoriteiten bij de praktische uitvoering en toezicht een cruciale rol blijven spelen, met aanpassingen in vergunningverlening en controleprocedures.
Handhaving: pooierverbod, vergunningen en controles
Nebst de minimumleeftijd onderzoekt minister Van Weel de juridische mogelijkheden voor een pooierverbod: strafbaar stellen van het verdienen aan illegaal sekswerk. Met zo’n regeling beoogt het kabinet zogenaamde malafide facilitators aan te pakken die profiteren van kwetsbare, vaak ongedocumenteerde sekswerkers. Het doel is om het financieel motief voor uitbuiting te treffen en daarmee de structuur van criminele netwerken te ondermijnen.
Vergunningen en controles
Verder liggen er voorstellen op tafel voor verplichte licenties voor sekswerkers en intensievere controles op de branche. Dit omvat zowel administratieve maatregelen om transparantie te vergroten als strafrechtelijke instrumenten om uitbuiting te vervolgen. Ook wordt besproken of het strafbaar moet worden gesteld om klanten te laten betalen of bezoeken van personen die gedwongen worden tot prostitutie, zodat de keten van uitbuiting op meerdere plekken kan worden doorbroken.
Wat betekent dit voor betrokkenen?
Voor sekswerkers, gemeenten en hulporganisaties brengt de voorgenomen verandering zowel kansen als vragen met zich mee. Een landelijke leeftijdsgrens en strengere regels kunnen extra bescherming bieden, maar ook administratieve druk en toezicht verhogen. Daarom moeten nieuwe wet- en regelgeving vergezeld gaan van duidelijke handhavingsrichtlijnen en ondersteuningsmaatregelen, zodat het beschermingsdoel daadwerkelijk wordt bereikt zonder onbedoelde negatieve effecten voor legaal werkende volwassenen.
Samenvattend wil het kabinet met een combinatie van een hogere minimumleeftijd, mogelijk een pooierverbod en aangescherpte handhaving de positie van kwetsbare mensen in de seksbranche verbeteren. De komende periode gaat het ministerie uitwerken welke concrete stappen noodzakelijk zijn om deze ambitie juridisch en praktisch haalbaar te maken.
