Het westnijlvirus is terug in Nederland. Na jaren van afwezigheid zijn er dit jaar al meerdere gevallen van besmetting gemeld bij vogels, paarden en mensen. Hoe verspreidt het virus zich en wat zijn de risico’s voor de menselijke gezondheid?
In Brussel zijn recentelijk drie kraaien en een ekster aangetroffen die besmet waren met het westnijlvirus. Leefmilieu Brussel volgt de situatie nauwlettend. Ook in Utrecht en Zuid-Holland zijn besmettingen vastgesteld, zowel bij dieren als bij mensen.
Besmetting bij bloeddonoren en patiënten
Bij een bloeddonor in de provincie Utrecht is een infectie met het westnijlvirus vastgesteld. Het besmette bloed was al toegediend aan een patiënt. Sanquin, de Nederlandse bloedbank, heeft de andere bloedproducten teruggeroepen. Bloedplaatjes zijn al toegediend, maar de andere componenten, zoals plasma en rode bloedcellen zijn veilig teruggeroepen.
Volgens Sanquin gaat het om één patiënt die de bloedplaatjes heeft ontvangen. De bloedbank heeft snel gehandeld en sinds afgelopen vrijdag worden alle donaties in het vermoedelijke besmettingsgebied getest. Het RIVM bevestigt dat het virus in Nederland circuleert, maar de kans op besmetting voor mensen blijft klein.
Verspreiding via muggen en vogels
Het westnijlvirus wordt overgedragen door muggen met name de huissteekmug Culex pipiens. Vogels spelen een cruciale rol als reservoirgastheren waarbij het virus van mug naar vogel en terug wordt overgedragen. Mensen en paarden kunnen ook besmet raken, maar geven het virus zelf niet door.
In Nederland zijn dit jaar al besmettingen vastgesteld bij een zanglijster in Utrecht en een paard in Zuid-Holland. Het RIVM waarschuwt dat er mogelijk nog meer besmettingen volgen, aangezien het virus actief circuleert. Het virus is vorig jaar al aangetroffen bij paarden, vogels en muggen, maar dit jaar is het al vroeg in het seizoen vastgesteld.
Risico’s en preventiemaatregelen
De meeste mensen die besmet raken met het westnijlvirus hebben geen of slechts milde klachten. Bij 80 procent van de besmette mensen treden geen symptomen op. Bij 19 procent komt westnijlkoorts voor, met griepachtige klachten zoals koorts, spierpijn en hoofdpijn. Neurologische klachten treden op bij slechts 1 procent van de besmettingen.
Mensen met een verminderd immuunsysteem en mensen boven de 50 jaar hebben een iets grotere kans op ernstige verloop van de ziekte. Het RIVM adviseert om muggenbeten te voorkomen door horren in de ramen te plaatsen, stilstaand water leeg te gooien en bedekkende kleding te dragen. Ook mugwerende middelen met DEET kunnen helpen.
Begin deze maand overleed een vrouw in Drenthe na besmetting met het westnijlvirus. Zij had het virus opgelopen in Zuidoost-Europa. Het is belangrijk om bewust te zijn van de risico’s en preventiemaatregelen te nemen, vooral tijdens de zomermaanden.
