Het Eurovisiesongfestival keert terug naar de Wiener Stadthalle voor de 70ste editie, maar deze keer verloopt de aanloop anders dan gebruikelijk. Verschillende landen hebben besloten niet deel te nemen, en het nieuws van de afzeggingen heeft zowel politieke als publieke reacties losgemaakt. In dit artikel zetten we de belangrijkste feiten op een rij, analyseren we de gevolgen voor fans en lokale evenementen en schetsen we wie volgens de bookmakers als kanshebbers geldt.
Belangrijke termen komen terug in de volgende secties: EBU (de European Broadcasting Union) als organisator, Big Five als de groep landen met automatische finaletitels en mediapartners die uitzendingen verzorgen. Deze termen zullen gebruikt worden om heldere context te bieden rond de beslissingen van omroepen en de impact op de programmering.
Waarom sommige landen afzien van deelname
De meest opvallende beslissing is die van Nederland: na 24 jaar afwezigheid in de deelnemerslijst heeft omroep AVROTROS gekozen niet te sturen, nadat de EBU bevestigde dat Israël welkom blijft. Naast Nederland hebben ook Spanje, Slovenië, IJsland en Ierland hun vertrek aangekondigd, wat de deelnemerslijst merkbaar verkleint. Historisch gezien waren Nederlandse afzeggingen zelden politiek van aard; eerdere niet-deelnames in 1985 en 1991 waren gekoppeld aan nationale herdenkingen, en uitsluitingen in 1995 en 2002 volgden op slechte resultaten. De huidige situatie onderscheidt zich door motieven die verband houden met internationale protesten en standpunten over deelname.
Publieke reactie en lokale gevolgen
De beslissing van sommige omroepen heeft geleid tot verdeeldheid onder supporters. Binnen het officiële Nederlandse fanclubcircuit ontstaat een duidelijke kloof: enthousiaste fans plannen nog steeds reizen naar Wenen, terwijl anderen uit principe thuis blijven of het evenement boycotten vanwege de deelname van Israël. Dit heeft concrete gevolgen gehad voor lokale kijkgelegenheden. Zo organiseerde een café in Utrecht jaarlijks een groot buitenkijken op de Oudegracht, maar vraagtekens over wat er op het scherm moest verschijnen en zorgen over veiligheid leidden tot tickettekorten en uiteindelijk annulering.
Voorvallen rond lokale evenementen
Bij de organisatie van die kijkavond speelde een online stemming onder bezoekers een rol: men kon kiezen tussen het uitzenden van oude Nederlandse optredens, de editie uit 2019 met Duncan Laurence of de live-uitzending met aanpassingen tijdens de Israëlische act. Hoewel de meerderheid voor de live-uitzending koos, bleven ticketverkopen achter en trok de organisatie de stekker eruit. De café-eigenaar ontving nadien vele haatmails en werd zowel bekritiseerd wegens vermeende politieke insensitiviteit als beschuldigd van antisemitisme door voorstanders van censuurmaatregelen. Dit illustreert hoe cultureel entertainment in één keer ook een politiek en emotioneel thema kan worden.
Wie doet er mee en wie zijn de favorieten?
Hoewel een aantal landen afwezig is, blijft het wedstrijdveld gevuld met opvallende acts. Italië stuurt Sal Da Vinci met het nummer “Per sempre sì”; als lid van de Big Five heeft hij automatisch recht op een finaleplaats, maar hij presenteert zich ook in de eerste halve finale op dinsdag 12 mei 2026. De optredens op die datum fungeren als presentatie voor publiek en media, terwijl de échte finalestrijd plaatsvindt op zaterdag 16 mei 2026.
Bookmakers en kanshebbers
Voorafgaand aan de show geven bookmakers de hoogste kansen aan het duo uit Finland, Linda Lampenius en Pete Parkkonen, met hun nummer “Liekinheitin” dat in eigen land hoog scoort. Ook Griekenland en Denemarken worden veel genoemd als kanshebbers. Volgens rapporten wordt Sal Da Vinci gezien als een warme, nostalgische inzending met beperkte kans op winst; hij staat in sommige lijsten rond de tiende positie. Naast de traditionele favorieten zijn er acts die opvallen door visuele of conceptuele keuzes: performers die gebruikmaken van opvallende kostuums, choreografieën of thema’s zoals kunstmatige intelligentie trekken extra aandacht, ook als ze niet per se de bookmakerslijst domineren.
Voor kijkers in Nederland blijft de wedstrijd zichtbaar: ook al doet Nederland niet mee, omroepen zoals NOS en NTR hebben doorgang van uitzendingen bevestigd. Daarmee kunnen fans die de competitie willen volgen alsnog live meebeleven hoe de discussie rondom deelname en publieke opinie zich ontwikkelt tijdens de avonden van 12, 14 en 16 mei 2026.
Samengevat is deze editie van het Eurovisiesongfestival uitzonderlijk door een combinatie van politieke keuzes, verdeeldheid onder supporters en een sterke line-up van kandidaten. Of de controverse de aandacht voor de muziek versterkt of juist overschaduwt, zal duidelijk worden zodra de lampen in de Wiener Stadthalle aangaan en de optredens beginnen.
