De straten van Osdorp in Amsterdam waren een zee van Marokkaanse vlaggen en jubelende gezichten. Het was de nacht dat Marokko Nederland versloeg in een spannende strafschoppenserie. Ismael Saibari een van de beste spelers van de Eredivisie scoorde de beslissende penalty. Het was een moment van pure vreugde voor de Marokkaanse gemeenschap in Nederland.
In Marokko zelf was de vreugde even groot. Voetbal is daar meer dan een spel; het is een bron van hoop en verbondenheid in een land waar economische onzekerheid en politieke frustratie dagelijks leven beheersen. Het nationale elftal is een symbool van nationale trots en vooruitgang.
Voetbal als politiek instrument
De Marokkaanse staat heeft voetbal lang al gebruikt als een instrument om nationaal prestige op te bouwen. Onder koning Mohammed VI zijn er fors geïnvesteerd in voetbalacademiestrainingscomplexen en ultramoderne stadions. Het succes van het elftal in Qatar 2026 en de organisatie van het WK 2030 hebben dit project een enorme impuls gegeven.
Maar voetbal is ook een politiek instrument geworden. Het nationale verhaal van vooruitgang en nationale trots wordt dagelijks versterkt via sociale media door influencers die vooral het positieve beeld van Marokko laten zien. De grote sociale ongelijkheid verdwijnt steeds verder uit beeld.
De bittere realiteit van Ceuta
Terwijl Marokko zijn voetbaltriumf vierde, speelde zich op slechts een paar honderd meter afstand een andere realiteit af. In Ceuta een Spaanse exclave in Noord-Afrika, probeerden tienduizenden Marokkaanse migranten de grens over te steken. Veel van hen waagden de oversteek zwemmend, met dodelijke gevolgen.
Deze gebeurtenissen blootlegden een generatie die haar toekomst steeds minder in Marokko ziet. Veel influencers spraken na Ceuta vooral over de reputatieschade die de jongeren hun land zouden hebben toegebracht. Maar de vraag blijft: waarom willen deze jongeren Marokko verlaten?
Politieke reacties en sancties
Henk Vermeer leider van de BBB pleit voor sancties tegen Marokko. Volgens hem moet het land de gevolgen voelen van de gebeurtenissen in Ceuta. Laurens Dassen leider van Volt vindt deze uitspraken te voorbarig. Hij wijst erop dat het nog niet duidelijk is wat de exacte rol van de Marokkaanse overheid was.
Ondertussen raakt Europa in paniek. De beelden van duizenden migranten die over elkaar heen buitelend de Europese kust proberen te bereiken, vertolken precies de angst voor grote migratiegolven waar radicaal-rechtse politici voortdurend op hameren. Europese ministers en regeringsleiders reageren emotioneel en weinig solidair.
De gebeurtenissen in Ceuta hebben de scherpe contrasten in Marokko blootgelegd. Aan de ene kant een land dat trots is op zijn voetbalsuccessen, aan de andere kant een land waar jongeren hun leven riskeren om te vluchten. Het is een paradox die niet gemakkelijk op te lossen is.
