Op 29-04-2026 ontstond op het militaire oefenterrein bij ’t Harde op de Veluwe een uitzonderlijk grote brand die zich snel verspreidde. De rookwolken, opvallend van kleur en omvang, waren lange tijd zichtbaar in de wijde omgeving en trokken zelfs richting Amsterdam. Inwoners in omliggende regio’s kregen een NL-Alert met het dringende advies om ramen en deuren dicht te houden en ventilatiesystemen uit te schakelen.
Hulpdiensten schaalden snel op en meerdere brandweerkorpsen zijn ter plaatse. De inzet omvatte ook zware vervoershelikopters voor het afwerpen van water, en er werden maatregelen genomen op wegen en in het luchtverkeer. De omvang van de brand en de weersomstandigheden doen de verwachting rijzen dat de bestrijding dagenlang kan duren.
Wat er precies gebeurde
De brand ontstond op het oefenterrein van het Artillerie Schietkamp nabij Epe en ’t Harde, en werd voor het eerst gemeld in de loop van de ochtend. Volgens Edwin Kok van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid is het incident uitzonderlijk groot voor Nederlandse maatstaven. Hulpverleners vonden meerdere brandhaarden op het terrein, wat de bestrijding bemoeilijkte. De veiligheidsregio gaf aan dat het nog onduidelijk is of er sprake is van opzet; daar wordt onderzoek naar gedaan terwijl de blusacties doorgaan.
Schaal en zichtbaarheid van de rook
De vrijkomende rookpluim was ver zichtbaar en had een oranje gloed die door getuigen werd gerapporteerd. Foto’s en video’s tonen de wolken vanaf verschillende plekken in West-Nederland, waaronder Hilversum en kustplaatsen zoals IJmuiden. De rook was zelfs in een groot deel van Nederland te ruiken. Door de omvang van de pluim ontstonden lokaal zichtproblemen op snelwegen en werd het vliegverkeer geadviseerd koersaanpassingen te maken; piloten vroegen om instructies om over of om de rook heen te vliegen.
Inzet van hulpdiensten en middelen
Brandweer eenheden uit meerdere korpsen rukten uit, aangevuld met ondersteunende teams van omliggende gemeenten. De incidentbestrijding werd opgeschaald naar GRIP 2, wat een regionale coördinatie en extra resources betekent. Voor de luchtweerstand werden onder meer transporthelikopters ingezet die grote hoeveelheden water konden laten vallen op de moeilijk bereikbare delen van het terrein. De inzet van zulke middelen illustreert de ernst van de situatie en de moeilijkheidsgraad van het blussen op militair oefenterrein met beperkte toegangswegen.
Logistiek en communicatie
Door de drukte ontstond een piek in het aantal meldingen bij de meldkamer, wat de communicatie-uitdagingen vergrootte. Hulpdiensten vroegen om ruimte op de wegen zodat blusvoertuigen en materieel ongehinderd konden doorrijden. Wegbeheerders en politie sloten delen van de A28 tussen Harderwijk, Wezep en ’t Harde af vanwege slecht zicht door de rook en om de veiligheid van weggebruikers te waarborgen. Verkeersstromen werden omgeleid en reizigers kregen het advies alleen te rijden als het noodzakelijk was.
Adviezen voor omwonenden en reizigers
Autoriteiten stuurden een NL-Alert uit naar inwoners van Noord- en Oost-Gelderland, Flevoland en de Gooi- en Vechtstreek. In dat bericht werd opgeroepen om ramen en deuren gesloten te houden en mechanische systemen uit te schakelen. NL-Alert is een systeem waarmee gerichte noodberichten naar mobiele telefoons worden gestuurd; het doel is directe bescherming van de bevolking. Wie last heeft van rook wordt geadviseerd binnen te blijven en medische hulp te zoeken bij aanhoudende klachten.
Praktische tips
Specifiek adviseerden hulpdiensten om luchtinlaten en mechanische ventilatie uit te schakelen, huisdieren binnen te houden en niet onnodig naar de afgesloten zones te reizen. Weggebruikers moeten rekening houden met omleidingen en vertragingen op de routes rond de Veluwe. Voor luchtpassagiers geldt dat vluchten in de regio worden gemonitord; de rook vormt op zichzelf nog geen direct gevaar voor vliegtuigen, maar piloten kunnen omleidingen aanvragen.
Verwachtingen en verdere stappen
Gezien de complexiteit van het terrein en de aanwezigheid van meerdere brandhaarden verwachten de autoriteiten dat het blussen dagen in beslag kan nemen, zeker zolang weersomstandigheden gunstig blijven voor verdere verspreiding. Regionale teams blijven informatie verzamelen en coördineren via het operationele regionaal team. Onderzoek naar de oorzaak van de brand loopt parallel aan de bestrijding; tot dat onderzoek is afgerond blijft de mogelijkheid van menselijk ingrijpen als oorzaak onduidelijk.
Hulpdiensten vragen burgers om waakzaam te blijven voor officiële meldingen en alleen relevante berichten te delen. Alle betrokken instanties roepen op om de aanwijzingen van de veiligheidsregio en de brandweer op te volgen terwijl de bestrijding van deze natuurbrand doorgaat.
