Na weken van onderhandelen heeft de Vlaamse regering een definitieve knoop doorgehakt in het dossier rond triazolen in het drinkwater. Minister Jo Brouns had eerder tijdelijk toegestaan dat de concentratie op sommige plaatsen kon oplopen tot 1 microgram per liter, tien keer hoger dan de Europese norm van 0,1 microgram per liter. Dat besluit stuitte op veel weerstand bij coalitiepartner Vooruit, lokale besturen en inwoners van West-Vlaanderen. In reacties werd duidelijk gemaakt dat bewoners van de Westhoek geen blijvende uitzondering willen; dit leidde tot aanpassing van het oorspronkelijke plan. De regering heeft nu officieel een verlenging van de uitzondering tot eind 2029 goedgekeurd, met de belofte dat daarna de eu-norm wordt nageleefd.
Triazolen zijn afbraakproducten van fungiciden die veel in de landbouw worden gebruikt. Ze komen niet alleen uit landbouwgif, maar ook uit lozingen van bedrijven en huishoudelijk afvalwater. Een van de grootste uitdagingen is dat deze stoffen zich moeilijk laten verwijderen met bestaande zuiveringstechnieken. Het drinkwaterproductiecentrum De Blankaart in Diksmuide is momenteel het meest getroffen en levert water aan ongeveer 363.000 mensen in de regio Diksmuide en Ieper. Ook de kleinere centra van Dikkebus, Zillebeke en De Gavers (Harelbeke) registreerden regelmatig concentraties boven de eu-limiet.
Wat het akkoord inhoudt
Het goedgekeurde Strategisch Plan Drinkwater bevat twee hoofdlijnen: eerst de tijdelijke verlenging van de hogere grenswaarde en daarnaast het traject om de concentraties systematisch terug te dringen. Concreet betekent dit dat de tijdelijke afwijking naar 1 microgram per liter voor de betrokken productiecentra wordt verlengd tot eind 2029. Na die datum moeten ook deze waterbronnen voldoen aan de eu-norm van 0,1 microgram per liter. Een eerder uitgelekte ontwerptekst waarin een permanente versoepeling werd voorgesteld, is dus bijgesteld na kritiek van burgers, lokale politici en coalitiepartners.
Waarom de uitzondering bleef bestaan
De rationale achter de tijdelijke versoepeling is praktisch: zonder die hogere grens kon de watervoorziening in de getroffen regio’s in gevaar komen. Minister Brouns verhoogde de norm aanvankelijk om de continuïteit van de levering te verzekeren, en benadrukte dat de maatregel volgens hem geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Tegelijk erkent de regering dat de huidige zuiveringstechnologieën onvoldoende zijn om triazolen efficiënt te verwijderen, waardoor er tijd nodig is om zowel technische aanpassingen als brongerichte maatregelen door te voeren.
Maatregelen om de eu-norm te halen
Aanpassingen in de landbouw
Op het platteland worden er strenge maatregelen aangekondigd om lozing van triazolen te voorkomen. Dat gaat onder meer om gerichte beperkingen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen: meer dan 30 middelen zullen geleidelijk verboden worden zodra kosteneffectieve alternatieven beschikbaar zijn. Daarnaast komen er verplichtingen voor bufferstroken langs waterlopen en intensievere controles in probleemgebieden. Het doel is om vervuiling aan de bron te verminderen, zodat minder schadelijke stoffen in grond- en oppervlaktewater belanden.
Regulering van industrie en bedrijven
Voor bedrijven wordt ingezet op betere monitoring en scherpere vergunningvoorwaarden. De overheid wil in kaart brengen welke stoffen waar geloosd worden, zodat risico’s sneller duidelijk zijn en vergunningsvoorwaarden kunnen worden aangepast. Op bedrijventerreinen komt een beperking van pesticidengebruik, met een totaalverbod op verharde terreinen. Deze maatregelen moeten voorkomen dat industriële lozingen bijdragen aan de concentraties in drinkwaterbekkens.
Wat dit betekent voor inwoners
Voor bewoners verandert er op korte termijn weinig aan de kraanwaterpraktijk: de verhoogde grenswaarde blijft van kracht tot eind 2029 voor de genoemde productiecentra, maar de regering belooft tegelijk actief te werken aan duurzame oplossingen. Minister Brouns gaf aan dat men nu kiest voor een geïntegreerde aanpak: niet langer versnipperde maatregelen, maar een samenhangend beleid over landbouw, industrie en vergunningverlening. De bedoeling is om gezinnen, landbouwers en bedrijven te ondersteunen bij de transitie, zodat uiteindelijk alle Vlamingen weer water krijgen dat aan de eu-norm van 0,1 microgram per liter voldoet.
