Naar inhoud
3 juli 2026

Ophef over beschrijving van Leopold II als strateeg in Franstalig onderwijs

In België is een storm van reacties losgebroken na een toetsvraag die koning Leopold II beschrijft als een 'scherpzinnig strateeg', zonder vermelding van de gruwelen tijdens de kolonisatie van Congo.

Ophef over beschrijving van Leopold II als strateeg in Franstalig onderwijs

In België is een discussie ontstoken over een toetsvraag in het Franstalig basisonderwijs die koning Leopold II beschrijft als een scherpzinnig strateeg. De vraag, gericht aan 50.000 leerlingen van het zesde leerjaar, heeft een golf van kritiek uitgelokt vanwege het ontbreken van context over de gruwelijke gebeurtenissen tijdens de Belgische kolonisatie van de Democratische Republiek Congo.

De ophef heeft de aandacht getrokken van minister Valérie Glatigny verantwoordelijk voor onderwijs in de Franse Gemeenschap. In een radio-uitzending deelde ze haar onbegrip over de situatie en beloofde ze maatregelen te nemen om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen.

De context van de toetsvraag

De vraag in kwestie maakt deel uit van een eindtoets voor het Franstalig basisonderwijs. Opgesteld door een groep leerkrachten, werd de vraag geformuleerd zonder enige verwijzing naar de historische misdaden die worden toegeschreven aan Leopold II tijdens zijn bewind over de Kongo-Vrijstaat. Miljoenen Congolezen zouden zijn overleden als gevolg van de wreedheden die plaatsvonden onder zijn regime.

Minister Glatigny heeft haar ministerie opgedragen om beter toezicht te houden op de opstelling van dergelijke toetsen. Ze benadrukte het belang van contextualisering bij vragen over de Belgische kolonies, om een volledig en eerlijk beeld te geven van de historische feiten.

Reacties en kritiek

De reacties op de toetsvraag zijn divers en vaak scherp. Veel critici wijzen erop dat het beschrijven van Leopold II als een strateeg zonder vermelding van zijn misdaden een oneerlijk en onvolledig beeld schetst van zijn historische rol. Anderen vragen zich af hoe dergelijke vragen kunnen worden opgesteld zonder de nodige historische achtergrond.

De discussie roept ook vragen op over hoe geschiedenis wordt onderwezen in Belgische scholen. Sommigen pleiten voor een meer kritische benadering van historische figuren, terwijl anderen betogen dat het belangrijk is om de feiten zo objectief mogelijk te presenteren.

De rol van onderwijs in historische contextualisering

De ophef rond de toetsvraag benadrukt het belang van een goed doordacht en gecontextualiseerd onderwijs over historische onderwerpen. Het is essentieel dat leerlingen een volledig beeld krijgen van historische figuren en gebeurtenissen, inclusief de complexe en soms donkere aspecten ervan.

Minister Glatigny heeft beloofd om maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat dergelijke incidenten in de toekomst worden voorkomen. Haar uitspraak dat dat soort vragen over de Belgische kolonies moet gecontextualiseerd worden onderstreept het belang van een zorgvuldige benadering van historische onderwerpen in het onderwijs.

De discussie over de toetsvraag over Leopold II is een herinnering aan de noodzaak van een kritische en gecontextualiseerde benadering van geschiedenisonderwijs. Het is een uitdaging voor onderwijzers en beleidsmakers om ervoor te zorgen dat leerlingen een volledig en eerlijk beeld krijgen van het verleden.

Auteur

Bram Smit

Bram Smit volgt politiek Den Haag sinds twee verkiezingen. Schrijft over wetstrajecten, coalitiebesprekingen en EU-dossiers met technische precisie.