Een recente uitzending van de rechts-radicale publieke omroep Ongehoord Nederland heeft een storm van reacties losgemaakt. In het programma werd een toespraak van Adolf Hitler getoond, wat heeft geleid tot Kamervragen van Mohammed Mohandis (Pro) en Harmen Krul (CDA) aan minister Rianne Letschert (cultuur, D66).
De uitzending, die drie weken geleden op YouTube werd geplaatst, toonde beelden van een toespraak van Hitler waarin hij sprak over een internationale elite die volkeren tegen elkaar opzet. In de zaal werd het woord Joden geschreeuwd, waarop Hitler reageerde met een betoog over het volk dat aan zijn thuisland vastgeketend is.
Reacties van historici en omroepbestuur
Joost Niemöller hoofdredacteur van Ongehoord Nederland, verklaarde dat men het eens kan zijn met Hitlers strijd tegen globalisering. Hij benadrukte echter ook zijn afkeer van Hitlers antisemitisme. Historicus Daniël Knegt van de Universiteit van Amsterdam betitelt Niemöllers uitspraken als een omarming van het nazisme.
Knegt benadrukt dat het nazisme altijd een ethnische kern had, waarbij Joden als vijand werden afgebeeld. Hij vindt het onzinnig dat Niemöller benadrukt dat Hitler zelf niet direct over Joden spreekt, maar dat iemand in het publiek dit doet. Volgens Knegt is dit een retorische strategie om toehoorders actief te betrekken.
Kritiek op journalistieke kwaliteit
De NPO-ombudsman Margo Smit heeft herhaaldelijk geconstateerd dat Ongehoord Nederland meningen niet van feiten onderscheidt en gasten onvoldoende tegenspreekt. Een visitatiecommissie van de NPO noemde dit ernstig en stelde vast dat de betrouwbaarheid van de publieke omroep onder druk staat.
De commissie stuitte ook op een hiaat in het toezicht op het media-aanbod. De NPO-ombudsman mag zich uitspreken over journalistieke kwaliteit, maar niet optreden. Het Commissariaat voor de Media kan sancties opleggen, maar ziet slechts in beperkte mate toe op de inhoud van programma’s. De NPO mag eveneens sancties opleggen, maar kan het naleven van journalistiek handelen daarbij niet meewegen.
Reacties van minister Letschert en ON-directeur
Minister Letschert laat weten dat ze zich kan voorstellen dat mensen aanstoot nemen aan een discussie die wordt gevoerd aan de hand van een rede van Hitler. Ze benadrukt dat Hitler symbool staat voor het ongeëvenaarde leed dat miljoenen mensen is aangedaan.
Peter Vlemmix algemeen directeur van Ongehoord Nederland, erkent dat er te weinig rekening gehouden is met de gevoeligheden rondom dit onderwerp. Hij benadrukt echter dat Niemöller en collega Raisa Blommestijn in de uitzending uitputtend afstand namen van de gruwelijkheden die onder Hitler hebben plaatsgevonden.
Vlemmix geeft geen antwoord op de vraag of het fragment offline gehaald of aangepast wordt. De discussie over de toekomst van Ongehoord Nederland blijft daarmee voortduren.
