In een verrassende wending dreigt Ongehoord Nederland (ON) zijn plaats in het publieke omroepbestel te verliezen. Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft aangekondigd dat ze van plan is de licentie van de omroep in te trekken. Dit besluit volgt na jaren van herhaalde overtredingen en een gebrek aan samenwerking met andere omroepen.
De beslissing is nog niet definitief, maar het voorgenomen besluit markeert een significant moment in de geschiedenis van de Nederlandse publieke omroep. Wat heeft geleid tot deze ontwikkeling en wat betekent dit voor de toekomst van ON en de publieke omroep in het algemeen?
De geschiedenis van Ongehoord Nederland
Ongehoord Nederland werd opgericht in 2019 door journalisten Arnold Karskens en Joost Niemöller met als doel een stem te geven aan Nederlanders die zich niet vertegenwoordigd voelden in het bestaande omroepbestel. De omroep richtte zich op kwesties zoals migratie, klimaatverandering, de Europese Unie en traditionele Nederlandse cultuur.
In 2022 werd ON toegelaten tot het publieke omroepbestel als aspirant-omroep. Van het begin af aan stond de omroep echter onder vuur vanwege de inhoud van haar programma’s. Kritiek kwam onder andere van de Ombudsman van de publieke omroep die concludeerde dat ON de journalistieke code van de omroepen stelselmatig had geschonden.
Herhaalde overtredingen en sancties
De problemen voor ON begonnen al snel na hun toetreding tot het omroepbestel. De omroep kreeg boetes opgelegd vanwege belangenverstrengeling en het niet naleven van het eigen redactiestatuut. Daarnaast werd ON onder verscherpt toezicht geplaatst door het Commissariaat voor de Media.
In 2023 kreeg de omroep een dwangsom opgelegd omdat ze niet alle informatie deelde waarmee de uitgaven konden worden gecontroleerd. Het Commissariaat voor de Media vorderde ruim 42.000 euro terug van ON, onder meer omdat de omroep onterecht advocaatkosten had betaald in een zaak rondom presentatrice Raisa Blommestijn.
De laatste druppel was een omstreden uitzending waarin hoofdredacteur Joost Niemöller en presentator Raisa Blommestijn begrip zeiden te hebben voor sommige uitspraken van Adolf Hitler. Dit leidde tot het ontslag van Niemöller en versterkte de kritiek op de omroep.
De beslissing van Minister Letschert
Minister Letschert baseerde haar besluit om de licentie in te trekken op drie gronden: een positief advies van het Commissariaat voor de Media, een verzoek van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) om in te grijpen, en de herhaalde sancties tegen ON vanwege structureel wanbeleid.
Letschert benadrukte dat haar besluit niet gebaseerd was op de inhoud van de programma’s van ON, maar op het gebrek aan naleving van de regels en de weigering om samen te werken met andere omroepen. Ze erkende dat het intrekken van de licentie een zwaarste middel is, maar zei dat ze de omroep alleen uit het bestel wil verwijderen omdat ON de zaken intern niet op orde heeft.
De beslissing is nog niet definitief. ON heeft de mogelijkheid om zich te verweren in een procedure van hoor en wederhoor. Daarna zal de minister een definitief besluit nemen. Tot die tijd zal ON blijven uitzenden op de publieke zenders. De omroep kan een negatief besluit van de minister ook nog aanvechten bij de rechter.
De beslissing van het kabinet markeert een significant moment in de geschiedenis van de Nederlandse publieke omroep. Het is een herinnering aan de belangstelling van de regels en de noodzaak van samenwerking binnen het omroepbestel. Wat de toekomst zal brengen voor ON en de publieke omroep in het algemeen, blijft afwachten.
