Op een historische vrijdagochtend, toen Noorwegen zijn 58ste trouwdag van koning Harald V en koningin Sonja zou vieren, werd het land getroffen door het nieuws van de koning’s overlijden. Koning Haakon VIII, de zoon van Harald V, trad onmiddellijk op als de nieuwe monarch en sprak voor het eerst tot het Noorse volk vanuit het koninklijk paleis in Oslo.
Haakon VIII begon zijn toespraak met een hartelijke dank aan het Noorse volk voor de steun en de indrukwekkende betuigingen van sympathie op het Paleisplein. Hij herinnerde aan de warme en openhartige aard van zijn vader, die altijd een grote, warme koninklijke hand uitreikte naar iedereen, ongeacht hun achtergrond.
Een koninklijke erfenis van verbinding en inclusie
Koning Harald V, die van 1991 tot zijn overlijden in 2026 regeerde, was een iconische figuur in de Noorse geschiedenis. Geboren in 1937, was hij de eerste Noorse prins in eeuwen die op eigen bodem werd geboren. Zijn leven was gemarkeerd door oorlog, sport en een onwankelbare inzet voor diversiteit en tolerantie.
Harald V was niet alleen een geliefde koning, maar ook een topsportman. Hij nam drie keer deel aan de Olympische Spelen als zeiler en bleef tot op hoge leeftijd actief in de zeilsport. Zijn grootste nalatenschap ligt echter in zijn verbindende kracht. In hield hij een historische toespraak waarin hij opkwam voor diversiteit, LHBTIQ+-rechten en vluchtelingen, met de woorden: “Noren zijn meisjes die van meisjes houden, jongens die van jongens houden, en jongens en meisjes die van elkaar houden. Noren geloven in God, Allah, het universum en niets.”
Haakon VIII’s visie op het koningschap
In zijn eerste toespraak als koning maakte Haakon VIII duidelijk dat hij, hoewel hij hetzelfde motto als zijn vader, grootvader Olav en overgrootvader Haakon zal hanteren (“Alles voor Noorwegen”), ook zijn eigen stijl zal hebben als koning. Hij benadrukte dat zijn vader hem voortdurend aanmoedigde om de dingen op zijn eigen manier te doen.
Haakon VIII sprak ook over de belangrijke momenten uit zijn vaders regeerperiode zoals hoe Harald V op rubberlaarzen rondliep in een orkaangebied, excuses aanbood aan de Sami voor het onrecht dat hen was aangedaan, en hoe hij met het land meehuilde na het bloedbad dat Anders Breivik aanrichtte op het eiland Utøya.
De nieuwe koning benadrukte het belang van eensgezindheid en steun binnen de koninklijke familie en het Noorse volk. Hij zei: “Niemand weet vandaag wat wij samen zullen meemaken. Maar wat we wél weten, is dat we elkaar zullen steunen in goede en in moeilijke tijden.”
Een nieuwe toekomst voor Noorwegen
Haakon VIII en koningin Mette-Marit beloofden om aanwezig te zijn en te luisteren naar het Noorse volk. Zij geloven in een Noorwegen waar iedereen gelijkwaardig is en waar plaats is voor iedereen. De nieuwe koning benadrukte het belang van een samenleving die stevig geworteld is in de geschiedenis, maar ook openstaat voor de toekomst.
Met het overlijden van koning Harald V verliest Noorwegen een warme, geliefde en wijze vaderfiguur die de monarchie wist te moderniseren zonder haar tradities te verwaarlozen. Zijn erfenis is een noordelijk koninkrijk dat opener, inclusiever en hechter is achtergelaten dan hij het aantrof.
Koning Haakon VIII staat nu voor de taak om deze erfenis voort te zetten en een nieuwe toekomst voor Noorwegen te bouwen, gebaseerd op de waarden van verbinding, inclusie en gelijkwaardigheid.
