Op het militaire oefenterrein bij ’t Harde heeft een omvangrijke natuurbrand gewoed. Na een nachtelijke inzet namen de brandweerlieden van Defensie de bluswerkzaamheden over van civiele ploegen; de veiligheidsregio meldde dat de brand voor 10:30 als onder controle werd beschouwd. Tegelijk waarschuwt de regio dat nablussen uren of zelfs dagen kan duren omdat de bodem en droge vegetatie nog veel warmte bevatten.
De brand heeft zich over een lengte van ongeveer 2.200 meter verspreid en speelde zich af op het volledige defensieterrein van circa 500 hectare (5 km²). Uit het hele land kwam ondersteuning: tussen de 100 en 150 brandweerlieden werkten op het terrein. Omdat er nog smeulende plekken en warme ondergrond aanwezig zijn, blijft er een reëel risico op heropflakkering. De veiligheidsregio geeft ook aan dat de geur van verbranding nog enige tijd waarneembaar zal zijn in omliggende gebieden.
Wat er gebeurde en waarom onderzoek nodig is
Het vuur ontstond terwijl er meerdere militaire oefeningen tegelijk plaatsvonden, waaronder trainingen met geweer- en mitrailleurvuur, kanonnen en explosieven. De precieze oorzaak is nog onbekend; de Koninklijke Marechaussee voert onderzoek uit. Mogelijke oorzaken die worden bekeken zijn een oefening gerelateerd incident, stukken glas die zonnestaling veroorzaakten of een sigarettenpeuk. Omdat forensisch onderzoek pas echt voortgang kan boeken als bluswerk en nablussen zijn afgerond, worden getuigen gehoord en wordt nagegaan welke eenheden op dat moment actief waren.
Oefeningen, munitie en blustechniek
Op het terrein ligt munitie, waardoor blussen anders verloopt dan bij een gewone natuurbrand. Brandweerlieden mogen niet overal met voertuigen het veld in vanwege het ontploffingsgevaar; daarom wordt er deels vanaf verharde paden gewerkt en worden speciale, gepantserde blusvoertuigen van Defensie ingezet. Deze taktiek beschermt personeel maar kan leiden tot meer rookontwikkeling. In de meest intensieve fase waren er onder meer acht brandweerwagens en vier gepantserde blusvoertuigen actief; aanvankelijk ondersteunden ook drie transporthelikopters van de luchtmacht met waterzakken, al werden sommige helikopters later elders ingezet.
Inzet en gevolgen voor omwonenden en verkeer
De rookkolom was op bepaalde momenten zichtbaar tot in Den Haag en de geur van brand was in een groot deel van Nederland, zelfs richting Engeland, te ruiken. Gezinnen en weggebruikers kregen via een NL-Alert het advies om uit de buurt van de brand te blijven, ramen en deuren gesloten te houden en ventilatiesystemen uit te schakelen. Rijkswaterstaat sloot de A28 tussen ’t Harde en Wezep uit voorzorg en ook de N309 en N795 richting Epe waren afgesloten; later ging de A28 weer open. Vliegverkeer ondervond hinder door rook, maar vluchten konden in aangepaste routes doorgaan. De NS bleef grotendeels rijden, hoewel enkele treinen uit de dienstregeling werden gehaald als voorzorgsmaatregel.
Publieke maatregelen en toegankelijkheid
Een noodbevel in het gebied rond ’t Harde is inmiddels opgeheven, waardoor het publiek weer beperkt toegang kan krijgen tot de omgeving. De veiligheidsregio benadrukt echter dat mensen waakzaam moeten blijven vanwege het resterende warmtebeeld in de ondergrond en de kans op nieuwe smeulbranden. Als weersomstandigheden veranderen of er heropflakkeringen plaatsvinden, wordt de inzet direct opgeschaald.
Vervolg: onderzoek en preventie door Defensie
Het lopende onderzoek richt zich op de precieze toedracht: welke eenheden waren er aan het oefenen, wat voor soort oefening vond plaats, en zijn alle veiligheidsprotocollen gevolgd en correct aangemeld. De Koninklijke Marechaussee hoort getuigen en verzamelt materialen om vast te stellen of de brand door een oefening is ontstaan of door een toevallige factor zoals glas of weggeworpen sigaretten. Defensie heeft gezegd oefeningen in droge natuurgebieden voorlopig niet standaard te schrappen, maar zal aanvullende maatregelen nemen om herhaling te voorkomen.
Wat u kunt verwachten
Hoewel de situatie nu als beheersbaar wordt omschreven, is het einde van het werk nog niet bereikt: nablussen en monitoring kunnen nog meerdere dagen vergen. Omwonenden wordt gevraagd aandacht te blijven besteden aan waarschuwingen van de veiligheidsregio en bij geur- of zichtbare rookoverlast binnen te blijven en ventilatie uit te schakelen. De combinatie van militair materieel, droogte en wind maakt dit incident complex en benadrukt het belang van gerichte preventieve maatregelen in kwetsbare natuurgebieden.
