Op 12 augustus 2026 is het zover: een gedeeltelijke zonsverduistering zal het land overschaduwen. Vanuit Nederland is dit hemelse spektakel tussen 19.17 en 21.03 uur te bewonderen, met het hoogtepunt om 20.11 uur, wanneer 88 procent van de zon door de maan wordt bedekt. Met gunstige weersomstandigheden belooft dit een onvergetelijke avond te worden.
Maar hoe kun je dit fenomeen het beste en veiligst bekijken? En waar vind je de beste kijkplekken? In dit artikel delen we alles wat je moet weten om optimaal van dit zeldzame natuurverschijnsel te genieten.
Veilige kijkmethoden
Het is van cruciaal belang om de zon nooit rechtstreeks te bekijken, zelfs niet tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering. Zonder de juiste oogbescherming kan zonlicht je ogen blijvend beschadigen. Gebruik altijd een eclipsbrilletje of een telescoop voorzien van een zonnefilter.
Als je geen eclipsbril hebt, kun je een pinhole camera gebruiken. Dit is een eenvoudige manier om de zonsverduistering veilig te projecteren. Maak een gaatje in een stuk karton en projecteer het beeld van de zon op een vlak oppervlak. Zo kun je het spektakel volgen zonder rechtstreeks naar de zon te kijken.
Activiteiten en kijkplekken
Overal in Nederland zijn er activiteiten georganiseerd waar je de zonsverduistering kunt bewonderen. Van sterrenwachten tot universiteiten, er is voor ieder wat wets. Hieronder een overzicht van enkele hoogtepunten:
Universiteit van Amsterdam
De Universiteit van Amsterdam opent haar deuren vanaf 19.15 uur op de Oosterdokskade, voor de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Astronomen van het Anton Pannekoek Instituut staan klaar met telescopen en eclipsbrillen. Exoplaneetonderzoeker Elise Koo geeft een lezing over dit bijzondere fenomeen.
Rijksuniversiteit Groningen
De Rijksuniversiteit Groningen heeft op verschillende locaties in het noorden van Nederland observatieplekken ingericht. Kijkplekken zijn onder andere te vinden op Vlieland, Terschelling, Ameland, in de haven van Lauwersoog, het Zielhoes in Noordpolderzijl, de terminal van AG Ems of het dak van Forum Groningen.
Leidse Sterrewacht
Omdat de Leidse Sterrewacht momenteel gesloten is voor renovatie, wordt er een live-stream van de eclips georganiseerd. Tussen 18.30 en 21.00 uur kun je de directe opnames van twee telescopen volgen, afgewisseld met uitlegvideo’s over de zonsverduistering.
NEMO Science Museum
Het dak van het NEMO Science Museum in Amsterdam is geopend tot 21.15 uur. Neem je eigen eclipsbril mee en geniet van dit bijzondere natuurverschijnsel. Er is ook een bar waar je een drankje kunt halen.
Observeum in Burgum
De sterrenwacht Observeum in Burgum is geopend tussen 18.45 en 1.00 uur. Vrijwilligers begeleiden bezoekers veilig bij het waarnemen van de zonsverduistering met eclipsbrillen, zonnefilters en projecties. Er is ook een aanvullend programma voor de meteorenregen Perseïden. Toegangskosten: volwassenen €8, kinderen 6 t/m 17 jaar €5,50.
Wetenschappelijke inzichten
Een zonsverduistering onthult een van de meest mysterieuze onderdelen van onze zon, de corona. Dit principe inspireert Leidse onderzoekers bij het ontwikkelen van coronagrafen. Deze instrumenten blokkeren het licht van andere sterren om verborgen planeten zichtbaar te maken.
Sterrenkundige Frans Snik van de Leidse Sterrewacht werkt aan nieuwe coronagraaftechnologieën die toekomstige telescopen op aarde en in de ruimte kunnen helpen om exoplaneten rechtstreeks in beeld te brengen en te onderzoeken. Dit kan inzichten opleveren in hoe planeten ontstaan en zich ontwikkelen, en misschien zelfs helpen bij het vinden van werelden die lijken op aarde.
