Op 29 augustus 2026 nam Extinction Rebellion (XR) de A12 in Den Haag opnieuw in beslag. Deze actie, uitgevoerd door tientallen activisten, was gericht op het eisen van politieke verantwoordelijkheid voor de catastrofale klimaatrampen van de afgelopen zomer. De demonstratie, die begon rond 13:00 uur, duurde ongeveer 1,5 uur voordat de politie de weg ontruimde.
Deze blokkade volgt op een eerdere actie op 25 april, waarbij zes activisten werden aangehouden. Het Openbaar Ministerie (OM) eiste toen werkstraffen van 120 uur en voorwaardelijke celstraffen van een maand. Deze eerdere actie was vooraf verboden door de burgemeester van Utrecht, die een alternatieve locatie had aangewezen.
Een oproep tot politieke actie
XR-woordvoerder Puk van Noort benadrukte de urgentie van de situatie. “We hebben een catastrofale zomer achter de rug, maar dit is nog maar het milde begin van de klimaatcrisis“, zei Van Noort. De actiegroep eist dat de Tweede Kamer, die op 1 september terugkomt van reces, spoedig ingrijpende maatregelen neemt, waaronder het afschaffen van alle fossiele subsidies en een grondige hervorming van de Nederlandse economie.
De activisten benadrukken dat de recente klimaatrampen waaronder honderden hittedoden en onomkeerbare schade aan de natuur, te voorkomen waren geweest. “Al deze doden en al deze schade waren te voorkomen geweest, als men had geluisterd naar de wetenschappers en bezorgde burgers zoals wij”, aldus Van Noort. XR eist dat de politiek verantwoordelijkheid neemt voor de 911 doden die deze zomer zijn gevallen, onder andere door excuses en schadevergoedingen aan nabestaanden.
Reacties van autoriteiten
De autoriteiten hebben duidelijk gemaakt dat ze snelwegblokkades niet meer zullen tolereren. Op 25 augustus brachten politie, kabinet en burgemeesters een gezamenlijk statement uit waarin ze benadrukten dat demonstreren een grondrecht is, maar dat het onveilig maken van de snelweg of het spoor niet wordt geaccepteerd. “Onze boodschap is vooral: voorkom gevaarlijke situaties door langzame verplaatsingen en blokkeer geen snelwegen. Dat brengt anderen in gevaar en accepteren wij niet”, stond in het statement.
Deze standpunt volgt op een dodelijk ongeval op de A59 bij Heesch op 14 augustus, waarbij twee mensen omkwamen en zes anderen gewond raakten. Het ongeluk gebeurde aan de staart van een file die was ontstaan doordat boeren met trekkers over de snelweg reden. Dit incident heeft de autoriteiten ertoe gebracht om hard op te komen tegen snelwegblokkades.
Veiligheid en verkeersoverlast
XR benadrukt dat hun acties altijd zorgvuldig worden voorbereid en dat er nooit grote incidenten hebben plaatsgevonden. Hulpdiensten met sirene, zoals ambulances en brandweer, worden ongehinderd doorgelaten. “Snelwegblokkades vallen onder het demonstratierecht“, zei Van Noort. “We zoeken de grenzen op, maar nemen alle voorzorgsmaatregelen om onze actie veilig te laten verlopen.”
De demonstratie op 29 augustus werd niet bij de gemeente aangekondigd. Volgens Van Noort is dit omdat eerdere ervaringen hebben geleerd dat er geen facilitatie wordt geboden. “Het enige wat er gebeurt als we de actie aankondigen, is dat er dan een peleton ME klaarstaat om ons met wapenstokken en grof geweld bij de snelweg weg te houden, of ons op het Malieveld al preventief te arresteren, nog voordat de demonstratie begonnen is.”
XR is ook kritisch over de rol van de Nederlandse media. Volgens de actiegroep zouden journalisten de overheid en premier Jetten een stuk kritischer moeten bevragen over hun fossiele beleid. “Het is stuitend hoe sommige media verslag doen van deze rampen, alsof het een verrassend ‘natuurverschijnsel’ is. Ze doen dit zonder de daders aan te wijzen: de fossiele industrie en voorgaande kabinetten”, zei Van Noort.
De actiegroep roept burgers op om deel te nemen aan toekomstige demonstraties, waaronder een grotere blokkade van de A12 op 19 september. XR hoopt dat deze acties de politiek zullen dwingen om dringend actie te ondernemen tegen de klimaatcrisis.
