Het Rijksmuseum voert voorbereidende maatregelen uit in het Carel Willinkplantsoen voor de aanleg van een nieuwe beeldentuin. Inwoners van de wijk zijn verontwaardigd omdat het museum bomen met grote netten heeft omwikkeld en lokaal opgehangen vogelhuisjes heeft dichtgeplakt. De kastjes waren eerder door buurtbewoners geplaatst in het kader van een lokale vogelwerkgroep, en het afdekken zorgt voor spanningen over de verhouding tussen natuur en cultuur in stadsparken. Het museum stelt dat deze handelingen tijdelijk zijn en bedoeld om verstoring tijdens het broedseizoen te voorkomen.
Bewoners ontvingen informatie via brieven en konden terecht op bijeenkomsten, maar enkele wijkbewoners vinden de aanpak onnodig rigide. Naast het dichtplakken van nestkasten plaatste het museum ook plastic kraaien en borden met uitleg, wat vragen opriep over de esthetiek en effectiviteit van de maatregelen. Tegelijkertijd kondigde het museum aan dat er op het eigen terrein alternatieve nestkasten worden opgehangen en dat er extra bomen worden geplant als onderdeel van het project.
Wat is er precies gedaan in het plantsoen?
Het Rijksmuseum heeft in het plantsoen meerdere bomen afgedekt met netten en om zeker te zijn ook een aantal vogelhuisjes afgedekt met tape. Volgens de projectleiding gebeurt dit om te voorkomen dat vogels gaan nestelen, want zodra er actieve nesten zijn ligt stilleggen van werkzaamheden voor de hand. In het park worden negen bomen verwijderd en twee bomen verplaatst als onderdeel van de herinrichting. Bewoners wijzen erop dat de kastjes door hen zelf zijn opgehangen en dat zij zich niet gehoord voelen over deze ingreep.
Effecten voor fauna en werkplanning
De voorzorgsmaatregelen hebben als doel de start van de bouw te beschermen tegen vertragingen veroorzaakt door het broedseizoen. Het museum stelt dat de netten en het afplakken tijdelijk zijn en gepland is dat de netten half juli worden weggehaald wanneer het broedseizoen doorgaans voorbij is. Kritische bewoners vragen zich af of het tijdelijk afschermen niet langer dan nodig wordt volgehouden en of alternatieve, minder zichtbaar ingrijpende methoden overwogen zijn.
Waarom het Rijksmuseum dit uitlegt als noodzakelijk
Uit verklaringen van het museum blijkt dat de maatregelen in overleg met de gemeente en een ecoloog zijn genomen. Het doel is volgens het museum om de werkzaamheden te kunnen starten zonder dat het plaatselijke vogelbestand onnodig wordt verstoord. Als compensatie zegt het Rijksmuseum dat er 22 nieuwe bomen worden geplant en dat op het museale terrein alternatieve nestkasten beschikbaar zijn gesteld om de habitat van vogels te compenseren.
Communicatie en reacties uit de buurt
Sommige bewoners zijn teleurgesteld over de toon en uitvoering van de communicatie: ondanks brieven en bijeenkomsten voelen zij zich niet voldoende betrokken. Er zijn klagers die de maatregel omschrijven als een te ver doorgevoerde ingreep ten behoeve van een duur project, terwijl anderen erkennen dat de intentie om bouwvertraging te voorkomen begrijpelijk is. Het museum heeft aangegeven in gesprek te willen blijven met omwonenden om onduidelijkheden weg te nemen en alternatieve oplossingen te bespreken.
Financiering en wat er komt in de tuin
De beeldentuin is mogelijk dankzij een schenking van de adellijke familie Van Rappard ter waarde van ongeveer 60 miljoen euro. Voor de aanleg zelf is circa 10 miljoen euro gereserveerd; de rest wordt bestemd voor exploitatie en toekomstig beheer. In de tuin komen werken te staan van gerenommeerde kunstenaars zoals Alberto Giacometti, Louise Bourgeois, Alexander Calder, Jean Arp, Roni Horn en Henry Moore, waardoor het project een internationale uitstraling moet krijgen.
Hoewel de aanleg dit jaar zou moeten beginnen is er nog geen exacte startdatum genoemd. Het museum benadrukt dat de maatregelen in het plantsoen tijdelijk zijn en dat men streeft naar meer groen en biodiversiteit op de langere termijn. Of die belofte voldoende is om de onrust te sussen, hangt af van de verdere communicatie en zichtbare stappen zoals het planten van de aangekondigde 22 bomen en het terugplaatsen van nestkasten in de buurt.
