Een onderzoek van Bruzz bracht aan het licht dat in 2026 ongeveer 2.788 volledige woningen op Airbnb beschikbaar waren in Brussel, terwijl slechts 267 van die adressen officieel geregistreerd stonden bij de dienst Brussel Economie en Werk. Met andere woorden gaat het om ongeveer 2.500 woningen die niet voldeden aan de registratieplicht, oftewel ruim 90% van het totale aanbod van volledige verblijven. Deze cijfers vormen de basis van een bredere discussie over handhaving, gemeentelijke vergunningen en de rol van online platforms.
De Brusselse regels schrijven voor dat wie een woning aan toeristen verhuurt voor maximaal 90 nachten zich moet registreren bij de regionale instanties en de fiscus. Voor zo’n registratie zijn meerdere documenten vereist, waaronder een stedenbouwkundige vergunning — een document dat de bestemming van een woonst verandert naar toeristische huisvesting. In de tekst gebruiken we stedenbouwkundige vergunning als de officiële toelating die gemeenten moeten geven voordat een woning legaal als toeristisch verblijf mag worden aangeboden. Veel eigenaars lopen vast bij die stap, waardoor zij vaak zonder geldige papieren adverteren.
Waarom registratie vaak uitblijft
De procedure voor een volledige en correcte registratie blijkt in de praktijk arbeidsintensief en documentgericht: er worden doorgaans acht of meer stukken gevraagd, bureaucratische toetsen uitgevoerd en soms bijkomende controles bij de gemeente. Vooral de behoefte aan de stedenbouwkundige vergunning vormt een struikelblok; veel stadsdiensten weigeren deze vergunning om druk op de woonmarkt voor permanente bewoners te vermijden. Als gevolg kiezen eigenaars ervoor hun woning op Airbnb te zetten zonder alle formaliteiten te doorlopen, wat de schijn van een structureel probleem wekt in plaats van een reeks individuele overtredingen.
Daarbij speelt ook rechtspraak en politieke kritiek een rol: de Europese Unie — via het Hof van Justitie — heeft kritiek geuit dat de Brusselse regels te onduidelijk en onvoldoende objectief zouden zijn. Op het politieke toneel erkent minister-president Boris Dilliès (MR) dat de bestaande voorschriften ‘complex en zwaar’ zijn en gaf hij aan dat er snel aanpassingen nodig zijn. Airbnb zelf noemt het huidige systeem onwerkbaar en pleit voor een herziening met concrete en werkbare regels.
Handhaving en sancties
De inspecties in 2026 illustreren de kloof tussen regels en praktijk: van de 213 gecontroleerde toeristische verblijven bleken 149 niet te voldoen aan de vereisten. De handhavers noteerden in totaal 246 overtredingen, gaven 38 bevelen tot stopzetting en lieten 4 woningen verzegelen. De boetes variëren sterk: van minimaal €416 tot bedragen die ruim boven de €41.000 uitstijgen. Daarnaast riskeert wie zijn activiteit niet correct opgeeft een fiscale afrekening die op jaarbasis wordt berekend, wat de financiële gevolgen significant kan maken.
Toch is handhaving complex. Controleurs hebben beperkte middelen en het aantonen dat een woning structureel als toeristisch verblijf wordt gebruikt vergt tijd en bewijs. De combinatie van administratieve rompslomp, beperkte capaciteit bij gemeenten en juridische onduidelijkheid ondermijnt de effectiviteit van sancties als afschrikmiddel, waardoor een groot deel van het aanbod onbestraft blijft functioneren.
Wat kan er veranderen?
Mogelijke wetswijzigingen
Policymakers overwegen verschillende ingrepen om het systeem eenvoudiger en afdwingbaarder te maken. Voorstellen omvatten het digitaliseren van het registratiesysteem, het vastleggen van heldere, objectieve criteria voor wanneer een woning al dan niet toeristisch mag worden ingezet en het stroomlijnen van de procedure voor de stedenbouwkundige vergunning. Minister-president Boris Dilliès heeft aangegeven dat een nieuwe regering een kans biedt om het kader te herbekijken. Een kernidee is regels te ontwerpen die zowel de woonmarkt voor bewoners beschermen als legale kortetermijnverhuur mogelijk maken.
Rol van platforms en gemeenten
Platforms zoals Airbnb kunnen een actievere rol spelen door alleen geregistreerde advertenties toe te laten of door gegevensuitwisseling met de overheid te ondersteunen. Tegelijkertijd kunnen gemeenten kiezen voor duidelijke prioriteiten: streng toezicht in wijken met hoge woondruk en ruimere interpretatie in gebieden met toeristische noden. Samenwerking tussen platform, regionale administratie en lokale besturen lijkt cruciaal om zowel naleving te verhogen als onbedoelde gevolgen voor de woningmarkt te vermijden.
Samenvattend
De cijfers uit 2026 en de berichtgeving in 2026 tonen aan dat Brussel voor een keuze staat: ofwel de huidige, complexe regels handhaven met beperkte effectiviteit, ofwel het stelsel hervormen zodat registratie, controle en handhaving praktisch haalbaar worden. De komende beleidsstappen en eventuele wetswijzigingen zullen bepalen of de meer dan 90% ongeregistreerde volledige verblijven op Airbnb structureel worden ingedamd, geregulariseerd of blijven bestaan in een grijze zone.
