Op 5 augustus 2026 vond een onverwachte gebeurtenis plaats in de ruimte: een afgedankte tweede trap van een SpaceX Falcon 9-raket sloeg in op de maan. Dit object, met een massa van enkele tonnen, bereikte het maanoppervlak met een snelheid van ongeveer 2,4 kilometer per seconde. De inslag vond plaats in de buurt van de Einstein-krater aan de achterzijde van de maan, en veroorzaakte een nieuwe inslagkrater.
Hoewel deze inslag niet gepland was, biedt het een unieke gelegenheid voor wetenschappers om meer te leren over de maanbodem en de fysica van inslagen. De gebeurtenis onderstreept ook het groeiende probleem van ruimteafval in de cislunair ruimte.
De reis van de raket
De rakettrap was afkomstig van een Falcon 9-lancering op 15 januari 2026. Deze lancering bracht onder meer de maanlander Blue Ghost van het Amerikaanse bedrijf Firefly Aerospace richting de maan. Nadat de raket zijn nuttige lading had afgeleverd, bleef de tweede trap in een baan rond de zon achter. Door de gecombineerde invloed van zwaartekracht en de beweging van de aarde en maan kwam het object uiteindelijk op een baan terecht die de maan kruiste.
De botsing vond plaats met een snelheid van circa 2,43 kilometer per seconde, overeenkomend met ongeveer 8700 kilometer per uur. Daarbij kwam naar schatting een hoeveelheid energie vrij die vergelijkbaar is met enkele tonnen TNT. Wetenschappelijke modellen voorspelden een krater van enkele tientallen meters doorsnee en een grote wolk van uitgeworpen maanmateriaal.
Wetenschappelijke waarnemingen
De inslag werd gevolgd door de Zuid-Koreaanse maanorbiter Danuri en de NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter. Deze orbiters konden het gebied vóór en na de botsing fotograferen, waardoor onderzoekers veranderingen in het maanoppervlak rechtstreeks kunnen vergelijken.
Bij een botsing met de maan wordt materiaal uit de ondergrond weggeslingerd. Door de samenstelling en verspreiding daarvan te bestuderen, kunnen onderzoekers meer leren over de eigenschappen van de bovenste maanbodem en over de fysica van inslagen. Dit is van groot belang voor toekomstige maanmissies en het begrip van onze maan.
Ruimteafval en toekomstige missies
De inslag van de SpaceX-raket onderstreept een groeiend probleem: het beheer van ruimteafval in de cislunair ruimte. Nu steeds meer landen en commerciële bedrijven missies naar de maan uitvoeren, neemt ook het aantal afgedankte objecten in de ruimte rond de maan toe.
Voor toekomstige maanmissies zullen daarom niet alleen de bestemming en het wetenschappelijke doel van belang zijn, maar ook wat er met ruimtevaartuigen gebeurt nadat hun missie is beëindigd. Dit is een cruciale overweging voor het behoud van een veilige en duurzame ruimteomgeving.
