Op 13 augustus 2026 beleefde Nederland een zonsverduistering van bijna 100 procent, een fenomeen dat voor het laatst in 1999 te zien was en pas in 2081 weer zal plaatsvinden. Dit natuurlijke spektakel trok duizenden mensen naar buiten om het fenomeen te bewonderen. Van de stenen dijk op de hoek van de Tweede Maasvlakte tot het strand van Son Bou op Menorca, iedereen wilde een kijkje nemen.
De zonsverduistering begon langzaam, maar toen de maan voor meer dan de helft voor de zon was geschoven, verandert de avond in de nacht. Een kosmische waarheid waar geen mens voor aan de pas hoeft te komen. Psychologen hebben ontdekt dat zonsverduisteringen mensen nederig maken en socialer. Het aanblik van de maan die zich voor de zon schuift en het besef dat de mens daar helemaal niks aan kan doen, wekt ontzag.
Een kosmisch spektakel op Slag Maasmond
Op Slag Maasmond, een populaire plek om de zonsverduistering te bekijken, stond het vol met auto’s en mensen. De geur van frituur en zee verdrong de chemische havenlucht. Colinda Ducardis (54) en haar dochter Avienda (26) hadden hun telescoop scherpgesteld en hadden uitgerekend dat ze hier, naast Smickel-Inn Balkon van Europa, de zonsverduistering het best zouden kunnen zien. Ze kijken ernaar uit, de eerste zonsverduistering in Nederland van deze omvang sinds 1999 en de laatste tot 2081.
De Tweede Maasvlakte is een door de mens gemaakte en door de globalisering aangejaagde bochel in de Nederlandse kustlijn. Architect Rem Koolhaas en econoom Eduard Bomhoff schreven in hun pamflet Maa$vlakte dat zo’n tweede havengebied in de zee noodzakelijk was om competitief te blijven. De Tweede Maasvlakte is een wereldtoneel waar schepen af en aan varen, de mondiale supply chain die Rotterdam competitief maakt.
Een kosmisch spektakel in Santander
In Santander was het ook een spektakel. Terwijl de maan langzaam voor de helft van de zon was geschoven, zakten zon en maan achter plotseling optrekkende wolken. Maar net op tijd, vlak voordat de zon geheel bedekt was, piepte de sikkelvormige zon onder de wolk uit. Een groot applaus weerklonk op de weide vol mensen, die bijeen waren gekomen bij de vuurtoren boven de stad. Toen de zon geheel bedekt werd, om dat 64 seconden te blijven, klapten we hard mee.
Op het strand van Son Bou, op het Spaanse eiland Menorca, kwamen Kaolie Bariteaudi (52) en haar vrienden om de zonsverduistering te bekijken. Ze hadden al zes maanden geleden een eclipsbril gekocht en waren benieuwd wat voor impact de zonsverduistering vanavond op hen zou hebben. Mia Urbaez (16) en Alexandra Garcia (17) konden nergens meer een eclipsbril krijgen en moesten het doen met een filter voor hun telefoon.
Een kosmisch spektakel in Vega de Pas
In het Noord-Spaanse microdorpje Vega de Pas (700 inwoners) hangen posters voor een eclips-evenement, mét begeleidende lezing. Vanuit het dal is het een kwestie van omhoog rijden richting een nabijgelegen uitzichtpunt, maar toch kiest mijn reisgezelschap ervoor om om elf uur ’s ochtends de andere kant op te rijden. Op de locatie die al weken geleden is uitgekiend, zijn de weersomstandigheden beter en is de zonsverduistering enkele seconden langer.
Op een halfuur rijden van ons plekje zijn we getuige van het ontstaan van een klein eclipsdorp. Op een plateau dat uitkijkt over de indrukwekkende rotsformaties van Las Loras verzamelen zich touringcars, busjes, campers en personenauto’s. Centraal staat een partytent waar de lokale sterrenkundevereniging folders, water en afvalzakken uitdeelt. Al sinds acht uur ’s ochtends zitten ze klaar, vertelt een vrijwilliger.
De zonsverduistering is geëindigd. Het hoogtepunt vond plaats rond 20.10 uur: toen was in Nederland zo’n 88 procent van de zon verduisterd door de maan. Door heel Europa is er naar de eclips gekeken. De eerstvolgende zonsverduistering van vergelijkbare grootte is in Nederland pas weer in 2081 te zien.
