De voorgenomen verlaging van het maximumdagloon treft vooral zwangere vrouwen en ouders met verlof. CNV berekent dat elk jaar zo’n 25.000 zwangeren netto minder overhouden tijdens hun verlof. Niet alleen daalt de standaarduitkering; wie door de zwangerschap ziek valt, kan ook aanzienlijk meer inkomensverlies ervaren.
Wat betekent dat in de praktijk?
Kort door de bocht: wie nu boven de nieuwe dagloongrens verdient, ziet zijn uitkering tijdens zwangerschaps- of ouderschapsverlof lager uitpakken. Werkgevers die traditioneel een groot deel van het salaris aanvullen, kunnen hun beleid heroverwegen.
Voor gezinnen met hoge vaste lasten of een hypotheek is dat vaak moeilijk op te vangen.
Wie lopen het meeste risico?
De grootste klappen vallen bij:
– Hoogverdieners (vooral mensen met salarissen boven de nieuwe grens);
– Werknemers met variabele beloningen (bonussen, toeslagen);
– Deeltijders met een hoog uurloon;
– Huishoudens met flinke vaste lasten.
Deze groepen verliezen relatief het meest en ervaren daardoor meer veerkrachtverlies bij onverwachte uitval.
Een concreet voorbeeld
Stel: je salaris ligt boven de nieuwe limiet. Voorheen kreeg je tijdens verlof tot die oude bovengrens bijna 100% van je loon uitbetaald.
Na de verlaging blijft de 100% bestaan — maar dan over een lagere maximale basis. Het verschil tussen oude en nieuwe berekening betaal je zelf. CNV rekent voor dat iemand met ongeveer €6.700 bruto per maand tot zo’n €1.300 minder per maand kan ontvangen tijdens zwangerschapsverlof.
Over de standaardperiode van 16 weken loopt dat op naar grofweg €5.200 minder. Bij extra ziekteverlof tijdens de zwangerschap kan het verlies in sommige gevallen zelfs boven de €9.000 uitkomen, omdat ziekteverlof onder dezelfde lagere dagloonregels valt.
Effect op ouderschapsverlof en gezinskeuzes
De maatregel beperkt niet alleen zwangerschapsuitkeringen; ook betaald ouderschapsverlof (bijvoorbeeld deels betaald negen weken) wordt minder waard als het maximumdagloon daalt. Dat kan gezinnen onder druk zetten om één verdiener het grootste deel van het inkomen te laten binnenbrengen, in plaats van te kiezen voor deeltijdouderschap. De financiële prikkel om werk en zorg samen te delen, neemt daardoor af.
Genderongelijkheid en arbeidsmarktgevolgen
De lasten vallen niet gelijk. CNV laat zien dat vrouwen, vooral met midden- en hogere inkomens, relatief het meest worden geraakt. Dat vergroot het risico dat vrouwen vaker uitrollen uit de arbeidsmarkt of hun loopbaantempo vertragen. Op macroniveau kan dit invloed hebben op de beschikbaarheid van hoger betaalde functies en op de manier waarop werkgevers verlofregelingen invullen.
Politieke en praktische kant
De plannen staan in het regeerakkoord en worden in de komende jaren verder uitgewerkt. Dat biedt tijd voor maatschappelijke discussie en politieke bijsturing, maar ook onzekerheid voor gezinnen die hun inkomensplanning moeten aanpassen. De uiteindelijke impact hangt af van uitvoeringskeuzes: komen er compenserende regelingen, of niet?
Wat kunnen getroffen gezinnen nu doen?
– Informeer je bij vakbonden en je werkgever en vraag om concrete berekeningen van het inkomenseffect.
– Maak een realistisch financieel plan: overzicht inkomsten, uitgaven en buffers.
– Bespreek werk- en zorgverdeling binnen het gezin; onderzoek of flexibele uren of aanvullende verlofregelingen mogelijk zijn.
– Schakel vroegtijdig financieel advies in (soms gratis via lokale steunpunten) en sluit je aan bij belangenorganisaties als je actief invloed wilt uitoefenen op het beleid.
Slotopmerking
De verlaging van het maximumdagloon is een beleidskeuze met directe, tastbare gevolgen voor tienduizenden gezinnen. Wie meer verdient dan grofweg €5.300 bruto per maand loopt risico op inkomensverlies tijdens verlof; bij hogere salarissen kunnen de verliezen substantieel zijn. Belangenorganisaties en vakbonden roepen om compensatie en alternatieven. De komende weken en maanden brengen meer analyses en politieke debatten — voor gezinnen het moment om zich te informeren en voor beleidsmakers het moment om de sociale effecten goed te wegen.