Op 28 december 1998 zette de toenmalige leraar Frans Medaer uit Lanklaar een pen op papier en formuleerde een vredesboodschap. Hij publiceerde haar als directe reactie op de Witte Mars een massale betoging die twee jaar eerder, in 1996, plaatsvond na de onthullingen rondom de Dutroux-zaak. Het doel was simpel: een oproep tot verzoening en collectief herdenken in een maatschappij die dieper dan ooit verscheurd was.
De Witte Mars was destijds een symbolisch moment waarin duizenden Belgen de straten vulden in witte kleding om hun afschuw over de misdaden en het falen van instituties te tonen. Voor Medaer bleek die emotionele lading een aanleiding om een blijvende, positieve boodschap te ontwikkelen. Hij koos ervoor zijn brief niet alleen lokaal te laten circuleren, maar het concept als een universeel manifest voor vrede te positioneren.
Fast forward naar bijna 28 jaar later: een groep vrijwilligers, taalkundige enthousiastelingen en culturele organisaties hebben de oorspronkelijke tekst opgepikt en systematisch vertaald naar 1.000 verschillende talen. Het project, dat begon als een digitale campagne, groeide uit tot een wereldwijde samenwerking waarbij onder meer vertaalplatforms, universiteiten en non-profit netwerken hun expertise aanboden. De vertalingen werden niet enkel digitaal verspreid, maar ook gedrukt en gedistribueerd naar scholen, gemeenschapscentra en vredesbijeenkomsten over de hele wereld.
Van lokale brief tot wereldwijde vertaling
De omzetting van een enkel, handgeschreven document naar een meertalige bibliotheek begon met een online oproep op diverse sociale mediakanalen. Binnen enkele weken meldden zich meer dan honderd vrijwilligers die bereid waren een of meerdere talen te vertalen. Elk vertaalteam kreeg een nauwkeurige richtlijn: behouden van de originele toon en de onderliggende vrede-ideologie terwijl culturele nuances werden gerespecteerd. De vertaaldossiers werden vervolgens door een tweede controlelaag nagekeken door moedertaalsprekers om fouten en misinterpretaties uit te sluiten.
Hoe de vertalingen tot stand kwamen
Het proces werd ondersteund door een open-source toolkit die rekening hield met verschillende schriftsoorten, van het Latijnse alfabet tot niet-westerse schriften zoals Devanagari, Arabisch en Chinese karakters. Dankzij deze toolkit konden vertalers eenvoudig de brontekst invoeren, de output exporteren en direct feedback ontvangen van een centraal kwaliteitsteam. Het resultaat was een collectie van 1.000 talen die niet alleen letterlijk correct waren, maar ook de emotionele lading van de originele boodschap behielden.
Symboliek van een meertalige boodschap voor vrede
Het feit dat een enkele vredesboodschap nu in zoveel verschillende talen bestaat, draagt een krachtige symboliek met zich mee. Het onderstreept het idee dat vrede een universele taal spreekt, ongeacht culturele of linguïstische verschillen. Organisatoren hopen dat scholen de tekst zullen gebruiken als lesmateriaal, dat vredesorganisaties het als manifest zullen omarmen en dat individuen wereldwijd zich ermee identificeren. Door de boodschap toegankelijk te maken voor miljoenen mensen, transformeert een lokaal initiatief tot een blijvend, mondiaal erfgoed.
