Op 14/04/2026 berichtte The New York Times dat Iran aan Amerikaanse onderhandelaars in Islamabad had voorgesteld om het nationale kernprogramma voor maximaal vijf jaar stil te leggen. In dat voorstel, zo meldt de krant, wilde Teheran maatregelen nemen die de directe productie van wapengraad materiaal tegengaan. De Verenigde Staten zouden volgens bronnen een veel langere termijn hebben geëist: een stillegging van twintig jaar. Deze uiteenlopende horizon is een kernpunt in de gesprekken en verklaart waarom het Amerikaanse standpunt uiteindelijk tot afwijzing van het Iraanse voorstel leidde.
Volgens betrokkenen vroegen de VS daarnaast expliciet om het uit Iran verplaatsen van voorraad hoogverrijkt uranium. Iran hield vast aan opslag binnen de eigen grenzen, maar bood aan tot uitgebreide beveiliging en technische aanpassingen, waaronder het sterk verdunnen van voorraden zodat ze onbruikbaar worden voor wapens. De term verrijking van uranium wordt hierbij gebruikt om het proces te omschrijven waarmee uranium zwaarder isotopenaandeel krijgt; die techniek staat centraal in zowel civiele als militaire toepassingen. President Donald Trump zou het vijfjarenvoorstel hebben afgewezen, waarmee een belangrijk moment in de onderhandelingen spaak liep.
Wat stond op tafel tijdens de gesprekken in Islamabad
De delegaties bespraken verschillende concrete opties: een tijdelijke pauze van werkzaamheden aan centrifuges, inspectiemechanismen en de behandeling van bestaande voorraden. Het Amerikaanse verzoek om een twintigjarige stillegging weerspiegelt de wens om langdurige zekerheid over de Iraanse capaciteit te verkrijgen. Iran bood daarentegen flexibiliteit op technische voorwaarden, zoals het verminderen van het verrijkingspercentage en fysieke aanpassingen aan installaties, én een voorstel om voorraadmateriaal te verdunnen. De tegenstelling tussen een langdurige juridische garantie en technische, kortere-termijn garanties lag centraal en maakt duidelijk waarom beide partijen voorlopig geen akkoord bereikten.
Specifieke voorstellen van Iran
Teheran stelde onder meer voor om voor een periode van vijf jaar de opschaling van verrijkingsactiviteiten te beperken en bestaande voorraden technisch ongeschikt te maken voor bewapening. Met het woord verdunnen bedoelden Iraanse functionarissen het chemisch en fysisch verlagen van de isotopenconcentratie, zodat het materiaal niet direct inzetbaar is voor kernwapens. Iran stond volgens verklaringen open voor versterkte inspecties, maar wilde tegelijk dat de materiële controle binnen eigen grenzen bleef, wat bij Washington op scepsis stuitte. Dit compromis toont de mate van creativiteit, maar ook de grenzen van vertrouwen tussen beide zijden.
Waarom de Verenigde Staten het voorstel verwierpen
Amerikaanse beleidsmakers legden de nadruk op lange-termijn garanties en fysieke verwijdering van gevoelige materialen als voorwaarden voor duurzame zekerheid. De eis om voorraden uit Iran te halen was bedoeld om eventuele toekomstscenario’s te minimaliseren waarin het land snel weer capaciteit opbouwt. Voor Rusland- en Europees-georiënteerde alternatieven, zoals internationale opslag, bestond in Washington onvoldoende vertrouwen. Daarnaast speelde de politieke positie van president Donald Trump een rol: zijn publieke doelstelling is dat Iran volledig stopt met elke nucleaire ontwikkeling. Die politieke druk maakte compromissen politiek moeilijk uitvoerbaar in Washington.
Gevolgen voor de regio en de kansen op een akkoord
Dat het vijfjarenvoorstel is afgewezen betekent niet dat diplomatie is opgegeven. Bronnen meldden dat er gesprekken mogelijk naar een nieuwe ronde directe onderhandelingen gaan, hoewel er nog geen concrete data of mechanismen zijn vastgesteld. Analisten wijzen erop dat zelfs beperkte concessies, zoals technische verdunning en extra inspecties, ruimte kunnen scheppen voor verdere stappen. Tegelijkertijd blijven militaire en maritieme spanningen bestaan: functionarissen zoals Vance meldden voortgang in bepaalde gesprekken, terwijl zij de blokade van de Straat van Hormuz verdedigden als drukmiddel in bredere strategische onderhandelingen.
De situatie blijft fragiel: zowel harde eisen als technische voorstellen circuleren, en elke nieuwe stap vereist wederzijds vertrouwen en zichtbare garanties. Een mogelijk pad is het combineren van juridische afspraken over lange termijn met onmiddellijke technische maatregelen die risico’s beperken. De toekomst van de onderhandelingen hangt af van politieke beslissingen in Washington en Teheran, en van of beide partijen bereid zijn concessies te formaliseren in een uitvoerbaar akkoord. Voorlopig blijven de feiten zoals gerapporteerd door The New York Times en bevestigd door meerdere bronnen de basis voor verdere analyse.
