Langs de Rijswijkseweg in Den Haag staat een klein, eerder onopvallend herdenkingsblok met een gedenkplaat waarop ooit een miniatuurtram zat. Inmiddels is die bovenkant leeg. De verwijdering van het trammodel roept vragen op: wanneer verdween het, waarom en wie kan toelichting geven?
Wat we weten
– Het blok met de gedenkplaat is in 1989 geplaatst, naar aanleiding van de herinrichting van de Rijswijkseweg waarbij de trambaan duidelijk gescheiden werd van het autoverkeer.
Bij de opening reed de zogenaamde Partytram P1 door een lint; de onthulling werd toen verricht door wethouder Henk Jan Meijer. Deze gegevens zijn terug te vinden in archiefstukken en verklaringen in het stadsarchief.
– Recent is ontdekt dat het miniatuurtrammeke verdwenen is.
Archieven bieden geen eenduidige verklaring voor verwijdering of diefstal. Gemeente, politie en betrokken organisaties geven aan een lopend onderzoek te voeren; een formeel, openbaar antwoord ontbreekt nog.
– Het Haags Openbaar Vervoer Museum en HTM hebben materiaal over de herinrichting van de Rijswijkseweg, maar geen foto’s in hun reguliere collecties die het monument in volle glorie tonen.
Ook controle van bestaand beeldmateriaal uit 1989 leverde geen aanwijzing op dat het model eerder werd vervangen.
Onderzoek en bronnen
De reconstructie van de feiten is gebaseerd op archiefonderzoek, gesprekken met lokale getuigen en contact met instanties die zich met openbaar vervoer en erfgoed bezighouden.
De gemeente heeft dossiers en bestekken opgevraagd en onderzoekt of er aanvullende beeldbronnen bestaan buiten de reguliere archieven. Vrijwilligers, buurtbewoners en lokale platforms worden actief benaderd; particuliere foto’s blijken bij zulke zoektochten vaak doorslaggevend.
Wie is betrokken
– Gemeente Den Haag: coördineert het onderzoek en bekijkt beleidsvragen rond kleine stadssymbolen.
– Politie: onderzoekt of er sprake is van vandalisme of diefstal; tot nu toe zijn er geen duidelijke aanwijzingen daarvoor.
– HTM en Haags Openbaar Vervoer Museum: leveren informatie over de historische context en zoeken mee naar beeldmateriaal.
– Lokale netwerken (zoals Railforum) en buurtbewoners: worden geraadpleegd voor aanvullende tips en foto’s.
Mogelijke verklaringen
Bewoners en betrokkenen opperen meerdere scenario’s: een tijdelijke verwijdering in verband met onderhoud, een bewuste plaatsing elders, of onrechtmatige verwijdering. Tot nu toe ontbreekt overtuigend beeldmateriaal of een ooggetuigenverklaring die één verklaring bevestigt. Daarom wordt elke foto, datum of memo van waarde geacht.
Acties die zijn ondernomen
– Opvragen van onderhouds- en uitvoeringsrapporten bij de aannemer die destijds de herinrichting uitvoerde.
– Controle van vergunningen en gemeentelijke besluitvorming uit de periode rond 1989.
– Interviewverzoeken aan voormalige ambtenaren, uitvoerders en betrokkenen.
– Oproep aan publiek om foto’s, programmaboekjes of herinneringen te delen.
Waarom dit onderwerp ertoe doet
Kleine objecten als dit trammetje zijn vaak de tastbare schakels tussen buurt en geschiedenis. Zonder documentatie verdwijnen zulke herinneringen snel. Het terugvinden van foto’s of documenten helpt niet alleen bij het verklaren van de verdwijning, maar ook bij beslissingen over behoud en bescherming van vergelijkbare symbolen in de stad.
Wat kunt u doen?
Heeft u een foto van het monument of van de opening in 1989, of herinnert u zich iets over wie het trammodel heeft geplaatst of verwijderd? Meld dat alstublieft bij de gemeente of de politie, of neem contact op met de lokale onderzoeksredactie. Zelfs een klein detail kan helpen het spoor te volgen.
Stand van zaken
Het onderzoek loopt nog. Documenten worden nagekeken, tips verwerkt en onderhoudsregistraties gecontroleerd. De gemeente verwacht binnen enkele dagen nadere duidelijkheid te geven over de resultaten. Zodra er nieuwe, verifieerbare informatie is, wordt die gedeeld.