Woensdag werden de gevels van het Istanbulse hoofdkantoor van Halk TV omgeven door agenten van de oproerpolitie, gewapend met schilden en wapenstokken. Buiten stonden enkele dappere demonstranten onder paraplu's in de hevige regen, als reactie op de eerdere aanval die dezelfde dag plaatsvond.
De actie begon met een brute binnendring, waarbij apparatuur werd weggevoerd en de live-uitzending over een beursschandaal abrupt werd stopgezet. In plaats daarvan werd er beeldmateriaal van het Turkse platteland getoond. Later konden enkele medewerkers weer het gebouw betreden, maar de uitzending bleef onderbroken.
Politie-inval en onmiddellijke gevolgen
De officiële verklaring citeert een strafrechtelijk onderzoek van het openbaar ministerie tegen Cafer Mahiroglu directeur van Halk TV, wegens vermeende corruptie, manipulatie van openbare aanbestedingen en witwassen van geld. Naast Mahiroglu zijn er zeventien andere medewerkers genoemd in arrestatiebevelen, waarvan elf daadwerkelijk gearresteerd zijn. De autoriteiten hebben een kayyum – een door de staat geplaatste toezichthouder – aangesteld om de zender te besturen gedurende het onderzoek.
Mahiroglu, die in Londen verblijft, reageerde via een video op X met een felle klacht: “Vandaag is een zwarte dag voor Turkije. Het recht van het publiek op informatie wordt om politieke redenen met voeten getreden. Halk TV verdedigen betekent de strijd voor democratie in Turkije verdedigen.” Hij meldde bovendien dat zeven familieleden, waaronder een 70-jarig broertje, gearresteerd werden en dat zijn andere bedrijven eveneens onder staatstoezicht zijn geplaatst.
Politieke context en timing van de actie
De inval valt niet los van een groter nationaal drama. De Turkse regering wordt geconfronteerd met een grootschalig beursschandaal waarbij honderdduizenden Turkishen miljarden hebben verloren. Tegelijkertijd zou de gedetineerde oppositieleider en burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu diezelfde dag in de rechtbank verschijnen om zich te verdedigen tegen beschuldigingen van omvangrijke corruptie. De vraag wie nu het nieuws zal brengen, kreeg een alarmerend antwoord toen de staat direct de controle over de grootste kritische zender overnam.
Volgens de oppositiepartijen en diverse internationale organisaties is de timing van de inval dus bewust gekozen om de berichtgeving over de judiciaire processen en het financiële schandaal te verstikken.
Reacties van internationale mensenrechtenorganisaties
Emma Sinclair-Webb van Human Rights Watch stelde tegenover AFP dat “de inval bij de laatste grote oppositiezender **is allerminst toevallig**”. Amnesty International drong er bij de Turkse autoriteiten op aan om de onafhankelijke activiteiten van Halk TV onmiddellijk te herstellen en een einde te maken aan de aanval op de persvrijheid.
De mediawaakhond MLSA beschreef de gebeurtenis als “een van de belangrijkste stappen in de pogingen van de regering om de informatiestroom te monopoliseren”. De overname van Halk TV is des te schokkender omdat het de best bekeken zender van het land is.
Regeringsmaatregelen tegen andere media en partijen
Halk TV is de vijfde grote nieuwszender die recentelijk onder een staatstoezichthouder is geplaatst. Twee weken geleden werd de invloedrijke onafhankelijke nieuwssite T24 onder curatele gesteld, waarna de autoriteiten beweerden dat de site “lhbt-propaganda” zou maken. Ook Flash TVHaberTurkTele 1 en Ecoturk TV werden door een kayyum bestuurd. Naast mediabedrijven ligt de aandacht nu ook op politieke entiteiten: de seculiere oppositiepartij CHP heeft een door de rechter aangestelde toezichthouder gekregen nadat oud-partijleider Kemal Kilicdaroglu in een omstreden machtsstrijd werd vervangen door Özgür Özel een bondgenoot van Imamoglu. Kilicdaroglu, die nu een retoriek hanteert die meer in lijn is met de regering, schreef recentelijk kritiek op Halk TV.
De dag na de inval, op donderdag, was de status van Halk TV nog onduidelijk. Terwijl het tv-kanaal enkel documentaires uitzond, bleven de website en sociale-mediakanalen door medewerkers worden bijgehouden – al werd kort daarna door een rechtbank bevolen de toegang tot al deze platformen vanuit Turkije te blokkeren.
