Op 7 oktober 2023 lanceerde Hamas een grootschalige aanval op Israël. In de grensregio bij Gaza werden meer dan 1.200 mensen gedood, 251 ontvoerd en het leven van duizenden anderen voorgoed veranderd. Drie jaar later staat de kibboets Kissufim, waar twintig inwoners omkwamen, weer in de schijnwerpers. Het gebied is grotendeels herkapt, maar de emotionele littekens blijven aanwezig.
De Israëlische regering heeft een herstelplan van maar liefst 5 milliarde euro toegeschreven aan de wederopbouw van de Gaza-grensregio. Het programma loopt tot 2028 en heeft als doel in 2030 een bevolking van 124 000 te huisvesten – een stijging ten opzichte van de 62 000 bewoners die vóór de aanval in de regio woonden.
Terugkeer en heropbouw in kibboets Kissufim
Van de 47 geëvacueerde gemeenschappen zijn er inmiddels 43 officieel herbevolkt. De bewoners van Kissufim, die eerst naar hotels bij de Dode Zee en later naar Omer bij Be’er Sheva werden gestuurd, keerden terug in de zomer van 2023. Terwijl de meeste huizen en scholen inmiddels zijn gerenoveerd, benadrukt Shoshi Shaked verantwoordelijk voor de wederopbouw, dat fysieke renovatie minder zwaar weegt dan het genezen van de collectieve traumatische ervaring.
Wederopbouw van huizen en infrastructuur
Bij een nauwkeurige inspectie bleek dat ongeveer 97 % van de gebouwen in Kissufim ernstig beschadigd was. Dankzij de overheidsbudgetten zijn de ruïnes opgegraven, nieuwe daken gelegd en de melkveehouderij hersteld. Ondanks deze vooruitgang moet iedere gemeenschap zelf fondsen werven om de resterende kosten te dekken, wat volgens Shaked het gevoel geeft dat de staat niet voldoende heeft bijgedragen.
Persoonlijke verhalen en blijvende traumata
Sharon Ofri woont nog steeds in de kibboets en beschrijft hoe zowel volwassenen als kinderen moeite hebben om ’s nachts in slaap te komen. “Onze dierbaren liggen hier begraven, hoe moet je daarmee omgaan?” vraagt ze zich af. Ze voelt dagelijks angst bij elk geluid of elke opening in het grenshek, en het uitzicht op Gaza en de stad Deir al-Balah blijft een constante herinnering aan het geweld.
Nationale herdenking op 5 oktober 2026
Op maandag 5 oktober 2026, precies drie jaar na de aanval, ontlaadde president Isaac Herzog de nationale herdenkingsdag. Om 06:29 uur, het exacte tijdstip waarop de aanval begon, hing de Israëlische vlag halfstok bij de presidentiële residentie in Jeruzalem. In een bericht op X riep hij op tot eerbetoon voor de slachtoffers en benadrukte hij de blijvende psychologische wonden van de bevolking.
President Herzog en vlaggenhalvering
Herzog stelde dat het halfstok hangen van de vlag “een teken van herdenking en eerbetoon is voor de vermoorde en gesneuvelde slachtoffers van de terreuraanslag van 7 oktober en de Swords of Iron-oorlog”. Later die dag leidde hij staatsceremonies op de Herzlberg, waar zowel militairen als burgers werden herdacht.
Militaire herdenking en cijfers van slachtoffers
Het Generaalstafforum hield om 06:29 uur een minuut stilte op basis Zikim, nabij de grens. Luitenant-generaal Eyal Zamir noemde de gebeurtenis “het dodelijkste bloedbad onder Joden op één dag sinds de Holocaust”. Sinds de aanval zijn 1 318 leden van de veiligheidsdiensten gesneuveld, en het ministerie van Defensie meldt meer dan 7 150 nabestaanden, waaronder 2 143 ouders en 880 wezen.
Reconstructieplan tot 2030
De verwachting is dat de grensregio rond Gaza tegen 2030 een inwoneraantal van 124 000 bereikt, met een extra toestroom van ongeveer 5 000 nieuwe bewoners. De overheid blijft streven naar een combinatie van infrastructuurinvesteringen en sociale programma’s om de psychologische herstelprocessen te ondersteunen. Toch blijft de vraag open of financiële middelen en het nationale beleid de diepere wonden van de gemeenschap kunnen wegnemen.
Voor de inwoners van Kissufim is het dagelijks leven een delicate balans tussen het herstellen van gebroken gebouwen en het helen van gebroken zielen. Terwijl ze de toekomst plannen, blijft de herinnering aan 7 oktober een onvermijdelijke schaduw die zowel hun persoonlijke als nationale identiteit vormt.
