Een gymnasium in Den Bosch heeft een 13-jarige leerling onterecht van school gestuurd voor het maken van racistische AI-filmpjes. De voorzieningenrechter van de rechtbank Oost-Brabant heeft dit besluit vernietigd in een spoedprocedure. De school had het besluit niet voldoende onderbouwd, waardoor de leerling direct weer toegelaten moest worden.
De leerling, die dit schooljaar voor de tweede keer in de brugklas zit, maakte met het AI-model Grok een aantal filmpjes en deelde die via TikTok. De school schorste hem eerst en stuurde hem later definitief weg. Zijn ouders gingen in beroep bij de rechter.
Controversiële inhoud van de filmpjes
In het rechtbankdossier zaten negen screenshots van de inmiddels verwijderde filmpjes. Op de screenshots is onder meer te zien dat een docente is afgebeeld terwijl zij katoen plukt in een katoenveld, met achter haar een slavendrijver die een zweep vasthoudt. De tekst luidt: Hoooo.. ik werkte niet snel genoeg. Daarbij staan de hashtags #minderwaardig #zwart en een hashtag met de achternaam van de betreffende docente. Ook is er een screenshot waarop de docente is afgebeeld met het hoofd van een gorilla. Eén van de screenshots bevat de tekst Een dag in mijn leven als minderwaardig persoon.
De ouders van de jongen vinden dat hun zoon onterecht de schuld heeft gekregen van het maken van alle filmpjes. Volgens hen bevat het dossier ook beelden die door een andere leerling zijn gemaakt. Bovendien zou hun zoon de video’s na anderhalve dag zelf hebben verwijderd, omdat hij besefte dat zijn gedrag niet acceptabel was.
Schoolstraf onvoldoende onderbouwd
De school betoogde dat de rust, orde en veiligheid binnen de school waren aangetast door de filmpjes. Onder de docenten heersten volgens de leiding gevoelens van onrust en onveiligheid. Bovendien zouden er meer incidenten met deze leerling zijn geweest en verbeterde zijn gedrag niet. De rechter vond echter dat de school het besluit op meerdere manieren niet goed had onderbouwd.
Zo is niet duidelijk waarom de veiligheid van de hele school zou zijn geraakt. Ook heeft de school te weinig rekening gehouden met het feit dat de jongen pas 13 is, een leeftijd waarop kinderen nog niet goed in staat zijn om alle gevolgen van hun handelen te overzien.
Rechterlijke uitspraak en toekomst
De rechter geeft de ouders gelijk en oordeelt dat de school het besluit niet voldoende heeft onderbouwd. Aan het einde van het vonnis richt de rechter zich direct tot de jongen: Laat één ding duidelijk zijn. De school heeft groot gelijk als ze zegt dat wat jij hebt gedaan, volkomen onaanvaardbaar en zelfs strafbaar is. Met de filmpjes heb je niet alleen jouw docente, maar mogelijk ook anderen die de filmpjes hebben gezien en zich erdoor gekwetst voelen, beschadigd en echt pijn gedaan.
De rechter vraagt hem zich in het nieuwe schooljaar van zijn beste kant te laten zien. Een volgende keer krijg je zo’n kans misschien niet meer.
